اثر الگوي پارك هاي شهري بر توزيع مكاني PM2.5 در شهر اصفهان

زمينه و هدف: يكي از مهم ترين نقش هاي پارك هاي شهري، جذب انواع آلاينده ها بخصوص ذرات‌معلق PM 2.5 و كمك به بهبود شرايط اتمسفر شهري است. در مطالعه حاضر به بررسي نقش پارك‌هاي شهري در توزيع مكاني ذرات‌معلق  PM 2.5 پرداخته شده است.مواد و روش ها: در گام اول، مقادير روزانه غلظت اين آلاينده كه توسط 16 ايستگاه پايش زميني برداشت مي شوند براي يك سال كامل از اول فروردين 1401 تا پايان اسفند اين سال اخذ گرديد و با استفاده از روش معكوس فاصله وزني به نقشه پيوسته از غلظت سالانه اين آلاينده تبديل شد. سپس با پردازش تصاوير ماهواره لندست-8، پوشش سبز پارك هاي شهر اصفهان استخراج گرديد. سنجه هاي سيماي سرزمين با استفاده از نرم افزار فرگستتس كمي گرديد.يافته ها: بر اساس نتايج اين تحليل، منطقه 11 در شمال غرب شهر بالاترين ميانگين غلظت ذرات PM 2.5 به ميزان 62/047 و انحراف معيار 4/091 (در بين 15 منطقه شهري اصفهان) را نشان داد كه گوياي سطوح بالاي آلودگي در اين منطقه است. نتايج حاصل از بررسي همبستگي (0/2030 = R2) بين غلظت سالانه ذرات‌معلق PM 2.5 با وسعت پارك ها نشان داد كه هرچه وسعت تجمعي پارك‌ها در يك ناحيه شهري بيشتر باشد، متوسط غلظت ذرات‌معلق آن به مراتب پايين‌تر خواهد بود. نتايج نشان داد كه تنها وسعت هر پارك و شاخص تفاضل نرمال شده گياهي آن با غلظت ذرات‌معلق سالانه داراي همبستگي منفي و معني‌دار به ترتيب به ميزان 0/572- و 0/748- در سطح يك صدم (0/00 = p-value)  است.نتيجه گيري: مي توان نتيجه گرفت كه استفاده از ظرفيت فيلتراسيون طبيعي پوشش گياهي پارك ها و فضاهاي سبز بزرگتر به طور قابل توجهي به بهبود كيفيت هوا از طريق كاهش غلظت ذرات PM 2.5  كمك مي كند.