توسعه مدل سنجش عوامل كشش و رانش در گردشگري اسب‌سواري (مورد مطالعه: شهرستان گنبدكاووس)

زمينه و هدف: هدف اين پژوهش توسعه مدل سنجش عوامل كشش و رانش در گردشگري اسب‌سواري شهرستان گنبدكاووس است.روش شناسي: تحقيق از نظر هدف كاربردي و از نظر شيوه‌هاي جمع‌آوري داده‌ها توصيفي پيمايشي است. جامعه آماري شامل آن دسته از گردشگران ورزشي سفركرده به شهرستان گنبد است كه در بهار و پاييز 1400 در دسترس پژوهشگر قرار دارند و بر اساس فرمول كوكران در سطح خطاي ۵ درصد، حجم نمونه برابر با ۱۶۸ نفر است.  براي جمع‌آوري داده‌ها از دو ابزار كتابخانه‌اي و ميداني شامل پرسش‌نامه محقق ساخته داراي ۸۹ سؤال براي متغيرهاي عوامل كشش (۴۶ سؤال) و عوامل رانش (۴۳ سؤال) استفاده گرديده است. پايايي پرسش‌نامه با استفاده از ضريب آلفاي كرونباخ و روايي با استفاده از روايي محتوايي، تحليل عاملي، روايي همگرايي و افتراقي تأييد شد. جهت يافتن روابط بين متغيرهاي پژوهش، از مدل‌يابي معادلات ساختاري با استفاده از نرم‌افزار PLS و SPSS 24 استفاده شد.يافته ها: طبق نتايج معادلات ساختاري، عوامل رانشي شامل فرار از آلودگي و ترافيك، رهايي و گريز از فشارهاي زندگي و رواني و كسب آرامش و كاهش استرس، آشنايي با افراد جديد، لذت بردن از جاذبه‌هاي گوناگون و كسب اطلاعات، تجربه زندگي جديد، اشتراك گذاشتن تجربيات، به دست آوردن شور، نشاط و هيجان، تمرين ورزش، طرفداري يا شركت در مسابقه، جفت‌يابي اسب، جايگاه مذهبي، افزايش آگاهي از دستورالعمل‌ها و آشنايي با ورزش و همچنين عوامل كششي شامل امنيت مقاصد، پتانسيل‌ها و امكانات موجود در مقصد، آب‌و‌هواي مناسب، مطلوبيت زياد خدمات ارائه‌شده، خدمات بهداشتي، مهمان‌نوازي،  رويدادهاي اسب، زيرساخت‌ها و امكانات سواركاري، حمايت قانوني از اسب‌سواري، جاذبه‌هاي گردشگري با اسب، مسابقات سطح بالا اسب‌دواني، خدمات درماني ويژه اسب، برگزاري تورهاي آموزش حوزه اسب، تجهيزات و خدمات مالي ورزش سواركاري و معماري مجموعه سواركاري تأثير مثبت و معناداري بر گردشگري اسب‌سواري دارد.نتيجه گيري و پيشنهادات: با توجه به يافته‌هاي پژوهش، پيشنهاد مي‌شود ذي‌نفعان و مسئولان گردشگري استان گلستان با افزايش و بهبود زيرساخت‌هاي بهداشتي و اقامتي، طراحي رويدادهاي جذاب و افزايش تبليغات آگاهي‌بخش و ايجاد زيرساخت‌هاي حمل و نقل مناسب‌تر  استقبال عمومي نسبت به بخش گردشگري اسب‌سواري در استان گلستان را بهبود بخشند.نوآوري و اصلات: پژوهش حاضر، به بررسي عوامل كششي و رانشي كه گردشگران را به شركت در رويدادهاي اسب‌سواري جذب مي‌كند، مي‌پردازد؛ موضوعي كه به ويژه در ايران به ندرت مورد توجه قرار گرفته است و اگرچه در حوزه گردشگري مورد مطالعه قرار گرفته اما به صورت تخصصي حوزه گردشگري اسب‌سواري مغفول مانده است. مهمترين دستاورد اين پژوهش ارائه تصويري دقيق از عوامل موثر بر جذب گردشگر اسب‌سواري به استان گلستان است كه مي‌تواند در طراحي راهبردهايي براي بهبود اين بخش در سطح نهادهاي خصوصي و دولتي مورد استفاده قرار گيرد.