پژوهشي تطبييقي در چيستي تفاسير زيبايي ‌شناختي و بلاغي

تفسير زيبايي ‌شناختي از رويكردهاي به‌نسبت جديد در تفسير قرآن است. اين گونه تفسيري كه در شش نوع گرايشي، روشي، درون‌سوره‌اي (ساختاري)، فراسوره‌اي، بين‌سوره‌اي و فراقرآني تعقيب مي‌شود، با نگاه توصيفي به تفاسير بلاغي، با تفسير بلاغي رابطه‌ عموم و خصوص مطلق، و با نگاه دانشي به آن، رابطه عموم و خصوص من وجه دارد. بيشتر تفاوت اين دو گونه تفسيري افزون بر تفاوت از حيث مفهوم‌شناسي، از نگاه هرمنوتيكي و قصد گوينده و نيز از جهت قلمرو مي‌باشد. از ميان انواع يادشده تفسير زيبايي‌شناختي، دو نوع گرايشي و درون‌سوره‌اي (ساختاري) مورد توجه مفسران و قرآن‌پژوهان قرار دارد، اما گونه‌هاي ديگر، به‌ويژه‌ انواع روشي و بين‌‌سوره‌اي، كمتر مورد توجه بوده و مي‌توان آن دو را رويكردهاي غايب در فرايند تفسيري غالب تفاسير قلمداد كرد. نكته مهم در اين حوزه مطالعاتي، حضور تفسير زيبايي‌شناختي روشي در جايگاه قرينه تفسيري است كه با تكيه بر آن، مي‌توان به فهم صحيح از متن دست يافت و يا به نقد و بررسي احتمالات تفسيري روي آورد. مقاله حاضر مي‌كوشد انواع تفاسير زيبايي‌شناختي را تشريح كرده و نسبت آنها را با تفسير بلاغي از ابعاد مختلف بررسي نمايد.