ملك‌الاطباي گيلاني يا فيلسوف‌الدوله رشتي حكيم طب ايراني

زمينه و هدف: شناخت دانشمندان و حكيمان ايران اسلامي كه سرمايه‌هاي معنوي كشور پهناور ما هستند، بي‌شك كمك‌كننده در جهت حركت در مسير پيشرفت علمي و فرهنگي كشورمان است.روش: اين پژوهش يك مطالعه مروري است كه با استفاده از بيش از 10 كتاب و مقاله در مجلات معتبر علمي و پايگاه‌هاي استنادي PubMed، Magiran، SID و Google Scholar و با واژگان كليدي «تاريخ طب در ايران»، «حكماي پارسي‌نويس»، «پزشكان دوره قاجاريه»، «ملك‌الاطباي گيلاني» و «فيلسوف‌الدوله رشتي» مورد بررسي قرار گرفتند. در اين مقاله به ابعاد مختلف شخصيت علمي، فرهنگي و اجتماعي ملك‌الاطباي گيلاني پرداخته ‌شده است.ملاحظات اخلاقي: در مراجعه به متون و همچنين در استناد به متون مورد استفاده صداقت و امانتداري حفظ شده است و پرهيز از جانبداري در استنباط از متون رعايت شده است.يافته‌ها: حكيم ملك‌الاطباي گيلاني يكي از دانشمندان بزرگ ايران در قرن 13 قمري است. او توانست پس از سال‌ها تحصيل و كسب مهارت علمي و عملي در محضر حكيمان و بزرگان زمان خويش به ‌عنوان طبيب وارد دربار ناصرالدين‌شاه قاجار شود و پس از مدتي با شايستگي كه از خود نشان داد مورد توجه شاه قرار گرفت و پزشك مخصوص ناصرالدين‌شاه شد. حفظ‌الصحه ناصري، مشهورترين كتاب فيلسوف‌الدوله رشتي يادگار ارزشمندي از اين عالم با عمل است كه يك دوره كامل آشنايي با سته ضروريه و تدابير حفظ‌الصحه است.نتيجه‌گيري: حكيمان و بزرگان علمي زيادي در كشورمان بوده‌اند كه لازمه حركت سريع‌تر در مسير پيشرفت علمي كشورمان، آشنايي با زندگي و آثار آن‌ها و آموختن نكات ارزشمندي از شيوه زندگي آن‌ها است كه اين عالمان به آنچه خود مي‌گفتند عامل هم بوده‌اند، مانند فيلسوف‌الدوله كه 123 سال زيست و تا آخرين سال‌ها و روزهاي عمر پربركتش از نظر جسمي و ذهني سالم و پرتوان بود.