رويكرد سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در جنگ اوكراين؛ دستاوردها و چالش ها

ﺑﺤﺮان اوﮐﺮاﯾ ﻦ اﻧﻌﮑﺎس رﻗﺎﺑﺖ ﻫﺎي ژﺋﻮﭘﻠﺘﯿﮏ ﻗﺪرت ﻫﺎي ﺑﺰرگ ﺑﺮاي دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻫﮋﻣﻮﻧﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﻣﻨﻄﻘﻪ اي اﺳﺖ. ﺟﻤﻬﻮري اﺳﻼﻣﯽ ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﺣﻤﻠﻪ ﻧﻈﺎﻣﯽ روﺳﯿﻪ ﺑﻪ اوﮐﺮا ﯾ ﻦ را ﻣﺤﮑﻮم ﻧﮑﺮده و ﺟﻬﺎن ﻏﺮب ﺑﻪ وﯾ ﮋه آﻣﺮﯾ ﮑﺎ را ﻋﺎﻣﻞ اﺻﻠﯽ ﺑﺤﺮان اﻋﻼم ﮐﺮده اﺳﺖ. در اﯾ ﻦ راﺳﺘﺎ، ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺣﺎﺿﺮ درﺻﺪد ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾ ﻦ ﺳﺌﻮال اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺪام ﭘﻨﺪارﻫﺎ و ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻫﺎ ﺑﺮ روﯾ ﮑﺮد ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﯽ اﯾ ﺮان در ﻗﺒﺎل ﺗﻬﺎﺟﻢ ﻧﻈﺎﻣﯽ روﺳﯿﻪ ﺑﻪ اوﮐﺮاﯾ ﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ؟ در ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ »ﺳﺎﺧﺖ دروﻧﯽ ﻧﻈﺎم ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺟﻤﻬﻮر ي اﺳﻼﻣ ﯽ اﯾ ﺮان و ادراك ﺗﺼﻤﯿﻢ ﮔﯿﺮﻧﺪﮔﺎن آن از ﺗﺤﻮﻻت در ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻈﺎم ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ و ﺗﻐﯿﯿﺮ در ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﺑﺎزﯾ ﮕﺮان ﻋﻤﺪه آن، ﺟﻬﺖ ﮔﯿﺮي ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﯽ اﯾ ﺮان در ﻗﺒﺎل ﺑﺤﺮان اوﮐﺮاﯾ ﻦ را ﺷﮑﻞ داده اﺳﺖ .»در واﻗﻊ، ﺣﺎﮐﻢ ﺑﻮدن راﻫﺒﺮد »ﺷﺮقﮔﺮاﯾﯽ« ﺑﺮ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﯽ و ﺗﻼش ﺑﺮاي اﯾ ﺠﺎد ﯾ ﮏ ﺟﻬﺎن ﭼﻨﺪ ﻗﻄﺒﯽ، اﺗﺨﺎذ روﯾ ﮑﺮدي ﻣﺘﻌﺎدل در ﻗﺒﺎل ﺗﻨﺶ ﻣﯿﺎن روﺳﯿﻪ و اوﮐﺮاﯾ ﻦ را ﺑﺮا ي اﯾ ﺮان دﺷﻮار ﺳﺎﺧﺘﻪ اﺳﺖ. ﻟﺬا ﺑﻪ رﻏﻢ اﻋﻼم ﺑﯽ ﻃﺮﻓﯽ، اﯾ ﺮان در ﻋﻤﻞ از ﺗﻬﺎﺟﻢ روﺳﯿﻪ ﺣﻤﺎﯾ ﺖ ﮐﺮده و ﻣﻘﺎﻣﺎت اﯾ ﺮان اﯾ ﻦ اﻗﺪام را آﻏﺎز دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ در ﻧﻈﺎم ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ داﻧﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻬﺮان اﻣﮑﺎن ﺑﺎزﯾ ﮕﺮي در ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ را ﻣﯽ دﻫﺪ. ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ ﺳﻨﺠﺶ ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎي ﺑﺤﺮان اوﮐﺮاﯾ ﻦ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ اﯾ ﺮان ﺑﺎ اﺗﺨﺎذ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺑﯽﻃﺮﻓﯽ ﻓﻌﺎل و ﺣﻤﺎﯾ ﺖ از راه ﺣﻞﻫﺎي ﺳﯿﺎﺳﯽ از اﯾ ﺮان ﻫﺮاﺳﯽ و ﺗﺤﺮﯾ ﮏ دوﻟﺖ ﻫﺎي ﻏﺮﺑﯽ اﺟﺘﻨﺎب و ﺑﺮ ﻧﻘﺶ ﺳﺎزﻧﺪه ﺧﻮد در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺑﯿﺎﻓﺰاﯾ ﺪ. ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺎ روﯾ ﮑﺮدي ﮐﯿﻔﯽ و اﺳﺘﻔﺎده از روش ﺗﺤﻠﯿﻞ روﯾ ﺪادﻫﺎ در رواﺑﻂ ﺗﻬﺮان - ﻣﺴﮑﻮ و ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﺤﻮﻻت ﺳﺎﺧﺘﺎري در ﻧﻈﺎم ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻞ و ﺳﺎﺧﺖ ﺳﯿﺎﺳﺖ داﺧﻠﯽ اﯾ ﺮان در ﭼﺎرﭼﻮب ﻧﻈﺮﯾ ﻪ واﻗﻌﮕﺮاﯾﯽ ﻧﺌﻮﮐﻼﺳﯿﮏ، ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺧﺎرﺟﯽ اﯾ ﺮان را ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.