روابط و نحوه اثرپذيري متقابل معنويت و رشد اقتصادي در ادبيات سرمايه‌داري

تمركز سياست‌هاي توسعه در نظام سرمايه‌داري بر رشد اقتصادي، رويكردهاي گوناگون معنويت‌گرايي را تحت‌تأثير جدي خود قرار داده است؛ سواي انگيزه‌هاي اوليه كنترل‌كننده مخاطرات در ترويج انديشه سرمايه‌داري، گسترش معنويت‌هاي نوظهور و تغييرات روزافزون ايجاد شده در ساختار مفهومي معنويت، بستر مناسبي براي تبديل معنويت به ابزاري مهم براي اهداف نظام سرمايه‌داري فراهم ساخته است؛ در اين ميان ماهيت و چگونگي روابط متقابل ميان معنويت و رشد اقتصادي و نيز نحوه اثرپذيري آنها از يكديگر، از عناصر ضروري براي شناخت و تحليل اقتصاد سرمايه‌داري به شمار مي‌رود. در اين مقاله با بررسي و تحليل اسناد ناظر به رويكردهاي معنويت‌گرا در ادبيات سرمايه‌داري، روابط في‌مابين و نيز نحوه تأثير و تأثر معنويت و رشد اقتصادي تبيين شد. بر اين ‌اساس مشخص شد، سياست‌هاي رشد محور در ادبيات سرمايه‌داري، چگونه با سوءاستفاده از مفاهيم شخصي‌سازي ‌شده از معنويت، بستر لازم براي كالاسازي عناصر معنوي را فراهم و تعالي روحاني بشر را از مسير سود محوري دنبال مي‌كند. تلاش براي مصرف تظاهري و استفاده از ثروت براي نشان دادن قدرت و برتري بر طبقات پايين‌تر، سرمايه را نه به‌عنوان ابزار ارتقاي معنويت اجتماعي بلكه به‌مثابه ابزار سلطه تبديل كرده است. اين امر تحريف معنويت از مفاهيم ديني و آسيب‌هاي مضاعف بر كيفيت و كميت رشد اقتصادي را به‌دنبال داشته است. در اين پژوهش نحوه اثرپذيري متقابل معنويت و رشد اقتصادي با توجه به مفاهيم، كاركردها، بسترها و شواهد موجود در جغرافياي نظام سرمايه‌داري به‌صورت مجزا مورد تحليل قرار گرفته است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد هر يك از عناصر معنويت و رشد، به‌صورت مستقل اثرات معني‌داري را بر يكديگر اعمال مي‌كنند.