برآورد فرار مالياتي و اثر آن بر رشد اقتصادي ايران (رهيافت تجزيه داده‌ها به روش دنتون)

امروزه ماليات‌ با حفظ موجوديت دولت و تأمين مالي برنامه‌هاي اجتماعي و سرمايه‌گذاري زيربنايي نقش مهمي را در رشد و توسعه اقتصادي كشورها ايفا مي‌كند. همچنين، اخذ ماليات به تخصيص منابع، توزيع مجدد درآمد و تصحيح اثرات خارجي منفي و همچنين حمايت از صنايع داخلي كمك مي‌كند. از اين‌رو فرار مالياتي موجب كاهش نقش اثرگذاري ماليات در موارد مذكور مي‌شود. ارتباط موضوع مطالعه از اين واقعيت آشكار مي‌شود كه سالانه بخش مهمي از درآمدهاي مالي از طريق فعاليت‌هاي برنامه‌ريزي مالي، دور زدن مالي و فرار مالياتي كه توسط بخش خصوصي انجام مي‌شود، از بين مي‌رود. هدف اين مقاله بررسي رابطه بين فرار مالياتي و رشد اقتصادي طي دوره 1399-1390 براي ايران است. براي اين منظور از داده‌هاي فصلي حاصل از روش دنتون و از داده‌هاي برآوردي فرار مالياتي استفاده شده است. در اين مطالعه در قالب مدل سه‌بخشي اثر فرار مالياتي بر رشد اقتصادي به روش الگوي خودرگرسيون برداري با وقفه‌هاي توزيعي (ARDL) بررسي شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه در كوتاه‌مدت در مدل رشد اقتصادي ضريب متغيرهاي فرار مالياتي، نرخ اشتغال، سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و درآمد نفتي بر رشد اقتصادي منفي است. حال آنكه، در بلندمدت تأثير فرار مالياتي، نرخ اشتغال، درآمدنفتي و متوسط بار مالياتي بر رشد اقتصادي مثبت است. اين در حالي‌ است كه ضريب سرمايه‌گذاري خارجي در بلندمدت معني‌دار نمي‌باشد.