حب عذري در ادب عربي و كردي؛ بررسي موردي داستان ليلي و مجنون و مم و زين

داستان عشق مجنون و ليلي در دوره اموي از داستان‌هاي عاشقانه معروفي است كه در ادبيات عربي، فارسي، تركي، كردي و... بازتاب يافته‌است. در اين داستان، قيس بر اثر شور عشق، راز علاقه خود به ليلي را بر زبان مي‌آورد و اين كار باعث خشم خانواده ليلي و مانع ازدواج آنان مي‌شود. داستان مم آلان يكي از داستان‌هاي عاشقانه فولكلوريك كردي است كه در آن مم، تنها پسر پادشاه يمن علي‌رغم ميل پدر و مادرش عاشق زين، خواهر مير زين‌الدين، حاكم شهر جزير مي‌شود و فتنه‌گري‌هاي بكر شيطان صفت مانع وصال آنان مي‌شود. احمد خاني اين داستان عاشقانه را در شاهكار ادبي خود تحت عنوان «مم و زين» به نظم درآورده و اگرچه در منظومه خود به داستان فولكلوريك «مم آلان» نظر داشته، اما به كلي آن را دگرگون ساخته و از نو آن را نوشته است. در پژوهش حاضر با استفاده از روش توصيفي – تحليلي و بر اساس مكتب آمريكايي ادبيات تطبيقي به بررسي چگونگي بازتاب حب عذري در دو اثر مذكور پرداخته مي‌شود. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه در هر دو داستان ويژگي‌هاي حب عذري چون: پاكي، وفاداري، دوري از هوا و هوس، متحمل شدن سختي‌هاي ناشي از عشق، آشفتگي عاشقان، مرگ در راه عشق و ... پديدار شده است، با اين تفاوت كه پايان داستان مم و زين بر خلاف داستان مجنون ليلي، به يك عشق الهي و حقيقي ختم شده است. بر اين اساس، داستان مجنون ليلي صرفا يك داستان عاشقانه، اما مم و زين يك داستان عاشقانه و عارفانه است كه نمود حب عذري در آن بيشتر و عميق تر است