برهان پذيري «وجود خدا» در قرآن از منظر آيت‌الله جوادي‌آملي

قرآن، كتاب استدلال و برهان است تا آنجا كه بيش از سيصد مرتبه دعوت به تعقل نموده است (طباطبايي، 1390ق: 5/ 255) و حتي از مخالفان خود طلب برهان كرده و مي فرمايد: «قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ» (بقره:2/ 111). با اين حال برخي از مفسران معتقدند قرآن، برهاني بر اثبات وجود حق تعالي ـ كه اساس توحيد و ركن همه اديان شمرده مي شود ـ اقامه نفرموده است. لذا اين پژوهش در صدد است با استنباط برهان «امكان و وجوب» و «امكان فقري» از قرآن، نشان دهد مي توان براهيني بر اثبات وجود حق تعالي از اين كتاب آسماني استفاده نمود و چنين گفت: « گرچه هستي اصل مبدأ در بسياري از آيات مفروغ عنه و مسلم گرفته شده، ليكن چنين نيست كه قرآن هيچ گاه به آن نپرداخته باشد. » (جوادي آملي، 1399ش: 26ـ27) بعلاوه آن كه با انجام پژوهش هايي از اين دست مي توان جلوه اي از تفكيك ناپذيري قرآن و برهان؛ و نمايي از اعجاز علمي اين كتاب آسماني را به سهم خود آشكار كرد.