بررسي خواص آنتي اكسيداني و اثر سايتوتوكسيك عصاره گياه بشقابي سنبله اي (Scutellaria pinnatifida) بر بقاء و ميزان بيان ژ‌ن هاي درگير در چرخه سلولي (P53 و CDK2) در سرطان كليه

سابقه و هدف: براي درمان سرطان كليه از روش‌هايي مانند جراحي، شيمي درماني، ايمونوتراپي و غيره استفاده مي‌شودكه عوارض زيادي ايجاد مي‌كنند، بنابراين سعي مي‌شود از روش‌هايي نظير تركيبات گياهي كه عوارض كم‌تري دارند، استفاده شود. گياهان دارويي تركيبات بسياري دارندكه فعاليت آنتي‌اكسيداني قابل توجهي از خود نشان داده و در نتيجه از پيشرفت سرطان جلوگيري مي‌كنند و فعاليت هاي ضد التهابي، ضد توموري و ضد جهش‌زايي نيز دارند. با توجه به اهميت تغييراتي كه در عملكرد ژن ها خصوصا ژن‌هاي حياتي طي سرطان رخ مي‌دهد، در اين مطالعه ژن‌هاي درگير در چرخه سلولي شامل  P53و CDK2 بررسي شدند. هدف از انجام اين مطالعه بررسي خواص آنتي‌اكسيداني و اثر سايتوتوكسيك عصاره گياه بشقابي سنبله‌اي (Scutellaria pinnatifida) بر بقاء و ميزان بيان ژ‌ن هاي درگير در چرخه سلولي (P53 و CDK2) در سرطان كليه بود. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه تجربي-آزمايشگاهي عصاره گياه Scutellaria pinnatifida به روش خيساندن تهيه و وجود تركيبات فيتوشيميايي موجود در عصاره به‌صورت كيفي بررسي گرديد. سلول‌هاي ACHN سرطان كليه كشت داده شدند. اثر سايتوكسيك عصاره با غلظت‌هاي 1000، 500، 250، 125، 100و 62/5 µg/ml به روش MTT (3-(4, 5-Dimethylthiazol-2-yl)-2, 5-Diphenyltetrazolium Bromide) كه يك روش رنگ سنجي براي بررسي تكثير و بقاي سلول‌ها است، در زمان هاي 24، 48 و 72 ساعت مورد سنجش قرار گرفت. سپس استخراج RNA از سلول‌هاي در معرض تيمار با غلظت500 و 250 µg/ml انجام شده و غلظت و كميت RNA هاي استخراج شده با استفاده از نانو دراپ سنجيده شد. سپس از RNA هاي استخراج شده، cDNA ساخته شد و ميزان بيان ژن‌هاي P53 و  CDK2با استفاده از Real Time PCR مورد بررسي قرار گرفت. براي ارزيابي خواص آنتي‌اكسيداني عصاره از تست DPPH (Diphenyl picrylhydrazyl) استفاده گرديد كه بر اساس اندازه‌گيري ظرفيت مهار آنتي‌اكسيدان‌ها نسبت به آن است.يافته‌ها: طبق نتايج به دست آمده از تست‌هاي فيتوشيميايي، عصاره‌ گياه بشقابي سنبله‌اي حاوي فلاونوئيد، تري‌ترپنوئيد، آستروئيد، استرول و گليكوزيد مي‌باشد، اما فاقد آلكالوئيد، تانين و ساپونين است. تست MTT نشان داد كه عصاره گياه Scutellaria pinnatifida بر روي سلول‌هاي ACHN اثر كشندگي دارد و اين اثر وابسته به دوز و زمان است. با كاهش غلظت عصاره گياه بشقابي سنبله‌اي درصد زنده ماندن سلول‌ها به‌طور معني‌داري افزايش يافت و با افزايش طول مدت تيمار از 24 تا 72 ساعت، ميزان بقا در سلول‌هاي سرطاني كليه به‌طور معني‌داري كاهش يافت. Real Time PCR  نيز افزايش بيان ژن P53 و كاهش بيان ژن CDK2 را در سلول‌هاي ACHN تحت تيمار با عصاره گياه Scutellaria pinnatifida را نشان داد. تغييرات بيان نيز وابسته به دوز و زمان بود. تست آنتي‌اكسيداني خاصيت آنتي اكسيداني عصاره را تاييد كرد و نشان داد خاصيت آنتي‌اكسيداني اين گياه وابسته به غلظت است. سطح معني‌داري در اين مطالعه كم‌تر از0/05 (0/05 P) بود.استنتاج: يافته هاي اين مطالعه نشان مي‌دهند كه عصاره گياه Scutellaria pinnatifida مي‌تواند اثر ضد سرطاني داشته و سلول‌هاي سرطاني ACHN را از بين ببرد. تغييرات بيان ژن P53 و CDK2 در سلول ACHN نشان‌دهنده آن است كه عصاره گياه Scutellaria pinnatifida احتمالاً چرخه سلولي را در سلول‌هاي سرطاني كليه مختل كرده و از اين طريق باعث كاهش بقاي اين سلول‌ها مي‌گردد، بنابراين مي‌تواند به عنوان تركيبي با خواص ضد سرطاني مورد توجه قرار گيرد.