بررسي تاثير اميد درماني گروهي بر كيفيت زندگي زنان سالمند مبتلا به ديابت نوع دو: يك مطالعه كارآزمايي باليني شاهد دار تصادفي شده

سابقه و هدف: سالمندي فرايندي فيزيولوژيك است، اما در اين دوران با گذشت زمان و تاثير عوامل محيطي و سبك ناسالم زندگي، شيوع بيماري‌ها به ويژه بيماري‌هاي مزمن افزايش مي‌يابند. يكي از اين بيماري‌هاي مزمن ديابت است. ديابت يك مشكل عمده در سلامتي افراد است كه با اختلال در متابوليسم كربوهيدرات، پروتئين و چربي به‌دليل ترشح ناپايدار انسولين، مقاومت به‌ انسولين يا هر دو مشخص مي‌شود و اثرات منفي بر سلامت جسمي و رواني آن‌ها دارد و در نتيجه از كيفيت زندگي آن‌ها مي‌كاهد. مسئله نسبتا جديدي كه امروزه در خصوص كيفيت زندگي مطرح مي‌شود، اميدواري است. زيرا اميدواري مي‌تواند روند روياروريي با ناملايمات زندگي را آسان و ابعاد كيفيت زندگي را بهبود بخشد. اميد درماني براساس نظريه اميد اشنايدر و همكاران بنا شده و مبتني بر رويكرد روانشناسي مثبت‌گرا مي‌باشد. اين مطالعه با هدف تعيين تاثير اميد درماني گروهي بر كيفيت زندگي زنان سالمند مبتلا به ديابت، انجام پذيرفت.مواد و روش‌ها: مطالعه به روش كارآزمايي باليني، شاهدار تصادفي شده با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون در دو گروه شاهد و مداخله طراحي گرديد. زنان سالمند مبتلا به ديابت واجد شرايط از درمانگاه ديابت مركز آموزشي درماني امام خميني ساري به‌صورت در دسترس انتخاب شدند و با بلوك تصادفي شده در دو گروه مداخله (20 نفر) و شاهد (20 نفر) قرار گرفتند. آموزش اميد درماني گروهي در 8 جلسه دو بار در هفته و به‌مدت 90 دقيقه براي زنان سالمند مبتلا به ديابت انجام گرفت. پرسشنامه كيفيت زندگي بيماران ديابتي توماس(DQOL) دو گروه قبل، بلافاصله و يك ماه پس از مداخله اندازه‌گيري شد. تجزيه و تحليل داده‌ها با استفاده از آزمون من ويتني، فريدمن، ويلكاكسون و نرم‌افزار SPSS نسخه 16و 0/05 P انجام شد.يافته‌ها: مقايسه ميانگين كيفيت زندگي در مرحله قبل از مداخله، در دو گروه مداخله و شاهد اختلاف آماري معناداري نشان نداد(0/472=P). مقايسه ميانگين كيفيت زندگي بلافاصله بعد از انجام مداخله در دو گروه مداخله (2/84±59/55) و شاهد (3/69±45/90) و يك ماه پس از انجام مداخله در دو گروه مداخله (2/714±60/00) و شاهد (75/3±75/45) اختلاف آماري معناداري را نشان داد(0/001=P). سطح كيفيت زندگي بالا در گروه شاهد از 35 درصد به 50 درصد و در گروه مداخله از 45 درصد به 100 افزايش پيدا كرد. براساس نتايج مطالعه حاضر ميانگين كيفيت زندگي گروه شاهد در دو مرحله پايان مداخله و يك ماه پس از انجام مداخله كم‌تر از گروه مداخله بود.استنتاج: نتايج پژوهش نشان داد اميد درماني گروهي بر بهبود كيفيت زندگي زنان سالمند مبتلا به ديابت نوع دو موثر است. زنان سالمند مبتلا به ديابت آموختند در رنج و درد ناشي از بيماري نيز مي‌توانند معناي زندگي را دريابند. مفهوم اميد در افراد سبب مي‌گردد كه وسعت نگرش آنان از شرايط سخت پر رنج كنوني گسترده‌تر گردد. افزايش اميد منجر به برقراري شادماني، آرامش، سازگاري با وضعيت كنوني، افزايش انرژي، معني‌دار شدن و موفقيت در زندگي مي‌شود. در نتيجه مي‌توان اميد درماني گروهي را به منظور افزايش كيفيت زندگي در برنامه‌هاي مراقبتي روزانه سالمندان به ويژه زنان اجرا نمود.