بهبود جذب پوستي عصاره پروپوليس از طريق فرمولاسيون نانووزيكول نيوزومي: طراحي و بهينه‌سازي با استفاده از روش باكس بنكن

سابقه و هدف: داروهاي گياهي به دليل اثربخشي درماني بالا و عوارض جانبي كم‌تر نسبت به داروهاي شيميايي، توجه فراواني را به خود جلب كرده‌اند. پروپوليس به عنوان يك محصول طبيعي غني از تركيبات فلاوونوئيدي داراي خواص درماني متعدد است. هدف از اين پژوهش، طراحي و توسعه فرمولاسيون‌هاي نوين براي دارورساني پوستي عصاره پروپوليس است. مواد و روش‌ها: نانوذرات نيوزومي حاوي عصاره پروپوليس با استفاده از روش هيدراتاسيون فيلم نازك تهيه شدند. براي دستيابي به فرمولاسيون بهينه، مقادير مختلف كلسترول و سورفاكتانت‌ها (اسپان ۶۰ و توئين ۶) براساس تغييرات HLB تنظيم شدند. پارامترهاي كلسترول،HLB  و نسبت سورفاكتانت‌ها با استفاده از روش طراحي آزمايش باكس- بنكن ارزيابي و بهينه‌سازي شدند و فرمولاسيون مناسب براي مطالعات جذب پوستي انتخاب شد. شناسايي و اندازه‌گيري غلظت تركيبات فلاوونوئيدي در نانوذرات نيوزومي با استفاده از اسپكتروفتومتر UV انجام شد. براي ارزيابي جذب پوستي، نفوذ ژل‌هاي ساده و نيوزومي پروپوليس با استفاده از سل انتشاري فرانز در شرايط آزمايشگاهي مقايسه گرديد. يافته‌ها: فرمولاسيوني حاوي ۳۰۰ ميلي‌گرم كلسترول و ۳۵۳.۹ ميلي‌گرم از اسپان ۶۰ و توئين ۶۰ با HLB معادل 11/5، بهترين نتايج را از نظر اندازه ذره (201/3نانومتر)، فاكتور پراكندگي مناسب، پتانسيل زتا و درصد بارگذاري نشان داد. اين نانوذرات با اندازه كوچك و مناسب، قابليت نفوذ مؤثر در لايه‌هاي پوستي را دارند و جذب موضعي دارو را به‌ طور چشمگيري افزايش مي‌دهند. نتايج نشان داد كه فرمولاسيون نيوزومي نسبت به ژل ساده پروپوليس، نفوذپذيري و فراهمي زيستي بيش‌تري دارد. استنتاج: اين مطالعه نشان داد كه مقادير كلسترول، نوع و نسبت سورفاكتانت‌ها و HLB به طور معني‌داري بر ويژگي‌هاي فيزيكوشيميايي و ميزان بارگذاري نانوذرات نيوزومي تأثير مي‌گذارند. هم‌چنين، نيوزوم‌ها نفوذ و جذب پوستي پروپوليس را افزايش داده و نشان‌دهنده‌ي پتانسيل بالاي اين سيستم در بهبود جذب پوستي، افزايش حلاليت و بهينه‌سازي متابوليسم دارو هستند. بنابراين، نيوزوم‌ها مي‌توانند براي دارورساني پوستي عصاره‌هاي گياهي مورد استفاده قرار گيرند.