تأثير فعاليت ورزشي حاد و مزمن در شرايط هايپوكسي بر مقادير گردش خوني فاكتور رشد اندوتليال عروقي: مروري نظام‌مند و فراتحليل

مقدمه: هدف فراتحليل حاضر، مقايسه‌ي تأثير تمرين حاد و مزمن در شرايط هايپوكسي در برابر نورموكسي بر فاكتور رشد اندوتليال عروقي (Vascular endothelial growth factor) VEGF مي‌باشد.روش‌ها: جستجوي جامع در پايگاه‌هاي اطلاعاتي PubMed، Web of Science و Scopus براي پيدا كردن مطالعات اصيل از زمان شروع تا تاريخ 30/01/1403انجام صورت گرفت. معيارهاي ورود به تحقيق حاضر شامل مقالات منتشر ‌شده در مجلات فارسي و انگليسي زبان، داراي آزمودني‌هاي انسان، بررسي‌كننده‌ي اثر حاد و مزمن تمرين ورزشي در شرايط هايپوكسي در برابر تمرين ورزشي مشابه در شرايط نورموكسي و اندازه‌گيري مقادير VEGF بودند. ميانگين استاندارد شده (SMD) و فاصله‌ي اطمينان 95 درصد (CIs) با استفاده از مدل تصادفي محاسبه شد.يافته‌ها: در مجموع، 16 مطالعه با 283 آزمودني و دامنه‌ي سني تقريبي بين 15 تا 30 سال وارد فراتحليل شدند. نتايج تحليل داده‌ها نشان داد كه فعاليت ورزشي حاد در شرايط هايپوكسي [0/06 = P، 0/28 = SMD] و نورموكسي [0/13 = P، 0/25 = SMD] منجر به تغييرات معني‌دار در VEGF بلافاصله بعد از فعاليت ورزشي نسبت به پيش از فعاليت ورزشي نمي‌شوند. با اين حال، فعاليت ورزشي مزمن در شرايط هايپوكسي منجر به افزايش معني‌دار VEGF نسبت به فعاليت ورزشي مزمن در شرايط نورموكسي مي‌شود [0/001 = P، 0/76 = SMD].نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه‌ي حاضر نشان داد كه فعاليت ورزشي حاد در شرايط هايپوكسي و نورموكسي اثرات قابل توجهي بر VEGF نداشت. فعاليت ورزشي مزمن در شرايط هايپوكسي ممكن است منجر به افزايش مقادير گردش خوني VEGF نسبت به فعاليت ورزشي مزمن در شرايط نورموكسي شود كه نشان‌دهنده‌ي نقش هايپوكسي در اثرات مفيد تمرينات ورزشي مي‌باشد.