توافق بر اثر قهقرايي انحلال قرارداد در صورت وقوع شرط فاسخ؛ احكام، آثار و استثنائات آن

انحلال قرارداد به‎موجب شرط فاسخ داراي اثر نسبت به آينده است. تا شرط فاسخ رخ نداده باشد قرارداد پابرجا است. پس از وقوع شرط فاسخ، قرارداد از همان زمان منحل خواهد شد و اثر انحلال به گذشته تسري نخواهد يافت. با وجود اين ممكن است طرفين قرارداد مصلحت خود را در انحلال قرارداد از روز نخست بدانند و چنين توافق نمايند كه در صورت وقوع شرط فاسخ، قرارداد از ابتدا منحل گردد. در امكان پذيرش چنين توافقي در فقه و حقوق اختلاف وجود دارد و احكام، آثار و استثنائات آن به نحو مطلوب مشخص نشده است. لازم است مشخص شود كه آيا امكان توافق بر اثر قهقرايي انحلال قرارداد به‎موجب شرط فاسخ وجود دارد يا خير و سپس احكام و آثار آن مشخص گردد. در اين مقاله با روش تحليلي ـ توصيفي از منابع كتابخانه‎اي استفاده شده است و با بهره‎گيري از ديدگاه فقها و ضمن بررسي تطبيقي موضوع، اين نتيجه به دست آمده كه امكان تعميم آثار انحلال قرارداد به‎موجب شرط فاسخ نسبت به گذشته وجود دارد. احكام، آثار و استثنائات اين امر نيز بررسي و تشريح شده است.