گونه‌شناسي و بررسي نقادانه‌ تعاريف علامه طباطبايي از دين

تعريف دين از مسائل مبنايي است كه حل مسائل دين‌شناسي متوقف بر آن است. علامه طباطبايي از برجسته‌ترين دين‌شناسان معاصر است كه تعاريف متعددي براي دين مطرح كرده است. با توجه به اهميت تعريف صحيح دين در مباحث دين‌شناسي از يك سو و عميق بودن آراي دين‌شناسانه‌ علامه طباطبايي از سوي ديگر، ضرورت دارد تعاريف متعددي كه ايشان براي دين مطرح كرده گونه‌شناسي شود و به ‌صورتِ منسجم و جامع ارائه و بررسي شود. از اين‌ رو، در اين مقاله از روش توصيفي و تحليلي بهره برده‌ايم و با مراجعه به آثار علامه طباطبايي به جمع‌آوري تعاريف دين پرداخته‌ايم. سپس آن‌ها را گونه‌شناسي و بررسي كرده‌ايم. ايشان گونه‌هاي مختلفي از تعاريف دين را بر اساس گستره‌ شمول واژه‌ دين، نوع نگرش به دين، و متعلقات دين مطرح كرده است. همچنين وي برخي تعاريف طبيعت‌گرايانه از دين را مطرح و نقد كرده است. در نقد تعاريف علامه طباطبايي از دين به مواردي مانند مانع اغيار نبودن تعريف عام دين، ناظر بودن تعريف درون‌گرايانه به تدين و نه دين، جامع افراد و مانع اغيار نبودن تعريف جامعه‌شناختي، و نقد اشكال علامه طباطبايي به تعريف دين به عرفان اشاره مي‌شود.