الحاد جديد و عقل ‏گرايي، بهره‌برداري از شيوه ناموجه

الحاد جديد يك جنبش جديد التأسيس است كه از اوايل قرن جاري شروع به فعاليت كرده است. اين جنبش كه توسط كساني مانند داوكينز، دنت، سم هريس، و هيچنز تأسيس شده است براي توجيه الحاد جديد از مفاهيم بنياديني مانند عقل‏گرايي بهره برده است. بانيان اين جنبش تلاش كرده‏اند با استفاده از اين مفهوم بنيادين خداناباوري را عقلاني و خداباوري را كاملاً غير عقلاني جلوه دهند. آن‌ها اين كار را با بيان محاسن و فوايد خداناباوري و معايب و مضرات خداباوري انجام داده‏اند. در اين نوشتار، كه به شيوه‌ تحليلي‌ـ توصيفي نگاشته شده، سعي مي‏كنيم، ضمن پذيرش اصل احترام به عقل، عقل‏گرايي را مورد نقادي قرار دهيم. بدين منظور، ابتدا با چيستي عقل‏گرايي آشنا مي‏شويم. سپس نشان خواهيم داد كه چگونه خداناباوران جديد از اين مفهوم به نفع خداناباوري و در رد خداباوري استفاده كرده‏اند. در پايان با تكيه بر انديشه‌ فيلسوفان عقل‏گرايي را مورد نقادي قرار مي‌دهيم. عقل‏گرايي به مثابه‌ قرائت ديگري از علم‏گرايي، عقل‏گرايي نسخه‌ ديگري از حداكثرسازي سود، عقل‏گرايي به مثابه‌ زمينه‌ جدايي دانش از ارزش و عدم توجه به هدف تنها برخي از نقدهايي است كه بر اين مكتب وارد است. با مطرح شدن اين نقدها همه‌ اشكالاتي كه بر علم‏گرايي، سودگرايي، و ديدگاه جدايي دانش از ارزش وارد است بر اين مكتب نيز وارد خواهد شد و با اين وصف اين مكتب نمي‏تواند توجيه‌كننده‌ خوبي براي الحاد جديد باشد.