سنگ‌زايي و جايگاه زمين‌ساختي مجموعه آذرين درونيِ بَكتِر (جنوب سنقر، باختر ايران)

مجموعه‌ آذرين دروني بَكتِر در شهرستان سنقر، استان كرمانشاه و در پهنه زمين‌ساختي سنندج-سيرجان جاي دارد. اين مجموعه شامل گابرو، سينيت، آلكالي‌سينيت و كوارتز سينيت است. در بررسي‌هاي سنگ‌نگاريِ سينيت‌ها، بافت‌هاي هيپ‌ايديومورف گرانولار، پويي‌كيليتيك، پرتيت و گرانوفيري و همچنين، بافت غربالي ديده مي‌شود. آلكالي‌فلدسپار، پلاژيوكلاز، كلينوپيروكسن، آمفيبول و بيوتيت از كاني‌هاي اصلي سينيت‌ها هستند. ويژگي‌هاي بافتي مانند بافت‌هاي ناتعادلي (مانند بافت غربالي در پلاژيوكلاز) را مي‎توان پيامد تحولات ماگمايي در هنگام جايگزيني در آشيانه‌هاي ماگمايي متعدد و آميختگيِ فازهاي جدايش‌يافته در اين آشيانه‌هاي فرعي با پوسته و ماگماي مافيك دانست. ذوب‌بخشي و آميختگي مهم‌ترين عوامل پيدايش سنگ‌هاي آذرين دروني منطقه هستند. نسبت La/Yb در برابر La رخداد اين فرايند را آشكار مي‌كند. داده‌هاي به‌دست‌آمده در اين پژوهش شامل غني‌شدگي عنصرهاي LREE در مقايسه با HREE، آنومالي مثبت Pb، تهي‌شدگي عنصرهاي Nb و Ti و ديگر داده‌ها، نقش احتمالي آلايش پوسته‌اي در بخش‌هاي اسيدي مجموعه بَكتِر است روندهاي ديده‌شده در تحول ماگماي سازنده اين توده آذرين دروني وابستگي مذاب‌هاي مادر اين توده آذرين دروني به فازهاي كششي پس از برخورد و پشت‌كمان ماگمايي را نشان مي‌دهند. الگوهاي زمين‌شيمي نشان مي‌دهند ماگماي مادر مجموعه سنگي بكتر شامل بخش اسيدي (سينيتي) و بخش بازيك (گابرويي) از يك گوشته غني‌شده يا دگرنهادشده با تركيب گارنت لرزوليت با درجه ذوب‌بخشي 5 تا 15 درصد پديد آمده است. با توجه به بررسي نمودارهاي زمين‌شيميايي، توده‌هاي آذرين دروني بكتر در پي سازوكار زمين‌ساختي كششي يا نازك‌شدگي پوسته‌اي در يك پهنه پسابرخوردي ميان دو پوسته قاره‌اي رخ داده‌اند. اين سنگ‌ها در پي فرورانش پوسته اقيانوسيِ نئوتتيس به زير صفحه ايران مركزي در پهنه دگرگوني-ماگمايي و پس از برخورد پوسته قاره‌اي ايران مركزي و عربي در پهنه سنندج-سيرجان پديد آمده‌اند.