عدالت آموزشي و كيفيت آموزش در دانشكدۀ معماري

هدف: معماري به دليل دارا بودن بعد هنري در كنار جنبۀ مهندسي، رشته‌اي خاص و متفاوت در آموزش عالي محسوب مي‌شود؛ لذا محققان بسياري به دنبال راهكارهايي براي افزايش سطح كيفي آموزش در اين رشته بوده‌اند. مرور مطالعات ديگر پژوهشگران نشان داد عدالت آموزشي مي‌تواند بر افزايش سطح كيفي آموزش معماري مؤثر باشد. بنابر اين، هدف اين پژوهش، بررسي ارتباط و ميزان اثرگذاري عدالت آموزشي بر سطح كيفي آموزش معماري بود. روش: اين پژوهش با استفاده از روش توصيفي- تحليلي به بازتعريف عدالت آموزشي و شناسايي موانع تحقق عدالت آموزشي و با استفاده از روش داده‌بنياد به تأثير تحقق عدالت آموزشي بر ميزان سطح كيفي آموزش در دانشكدۀ معماري پرداخت. اين مطالعه در دسته‌بندي پژوهشهاي كيفي قرار گرفت و در نتيجه از روش كيفي براي گردآوري اطلاعات و تحليل آن نيز استفاده شد. تحليل داده‌هاي حاصل از مصاحبه با متخصصان، با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي صورت پذيرفت و نتايج حاصل از پرسشنامه‌هاي جمع‌آوري شده از دانشجويان با استفاده از آزمون تي براي بررسي اثرگذاري عوامل شناسايي‌شده بر عدالت آموزشي از نظر دانشجويان معماري و از برازش الگو براي بررسي مطلوبيت الگو استفاده شد. يافته‌ها: داده‌ها نشان داد تحقق عدالت آموزشي در دانشكده‌هاي معماري نيازمند بازتعريف معناي عدالت، آسيب‌شناسي و نيازسنجي دانشكدۀ معماري به روش علمي است كه در اين پژوهش، بر پايۀ مصاحبه با متخصصان براي تدوين راهكارهاي اجرايي و ترسيم الگوي دانشكده عدالت‌محور انجام شد. نتايج آزمون تي نشان داد ميان برقراري عدالت آموزشي و سطح كيفي آموزش معماري ارتباط معناداري وجود دارد. نتيجه‌گيري: بر مبناي يافته‌ها، عدالت آموزشي در دانشكده‌هاي معماري ايران در سطح نازلي قرار داشت و تنها راهكار ارائۀ آموزش با كيفيت در اين رشته، برنامه‌ريزي براي تحقق عدالت آموزشي و ايجاد فرصت براي دسترسي استعدادها به آموزش، ايده‌پردازي، درآمدزايي و توليد بومي، ابزارهاي مورد نياز اين رشته بود.