اثرات نانو ذرات آهن و مس بر فاكتورهاي تنشي و سنتز رزمارينيك اسيد در گياه بادرشبي (Dracocephalum moldavica L.)

بادرشبي (Dracocephalum moldavica L.) گياهي يكساله، علفي و معطر از خانواده نعناع (Lamiaceae) است. اين پژوهش با هدف بررسي اثر مجزا و توأم غلظت هاي مختلف نانوذرات آهن 0(، 250، 500 و ppm 1000) و مس 0(، 25، 50 و ppm 100) بر گياهان 3 ماهه بادرشبي و انتخاب بهترين تيمار جهت افزايش مقدار رزمارينيك اسيد و فعاليت آنتي اكسيداني انجام شد. آزمايش در قالب طرح كاملاً تصادفي با 16 تيمار و سه تكرار در شرايط گلخانه اي به روش افشانه برگي انجام شد. جهت تأييد نفوذ نانوذرات به بافت برگي گياه بادرشبي، عكس TEM گرفته شد. مقدار رزمارينيك اسيد با استفاده از دستگاه HPLC اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه اثر تيمارها بر مقدار رنگيزه هاي فتوسنتزي، آنتوسيانين، تركيبات فنلي، فلاونوئيدها، مالون دي آلدهيد (MDA)، پراكسيد هيدروژن (H2O2)، پرولين و فعاليت آنتي اكسيداني در بادرشبي بسيار معني دار بود و بهترين نتايج توسط تيمار تركيبي با غلظت ppm 1000 نانو ذرات آهن+ ppm 100 نانوذرات مس بدست آمد. در بهترين تيمار، مقادير كلروفيل a، كلروفيل b و كاروتنوئيد به ترتيب 90.9، 125 و 91.6 درصد، آنتوسيانين 73.9 درصد، تركيبات فنلي و فلاونوئيدها به ترتيب 74.1 و 57.1 درصد، MDA، H2O2 و پرولين به ترتيب 114، 80.9 و 43.5 درصد و رزمارينيك اسيد 465 درصد نسبت به شاهد افزايش داشتند. همچنين در تيمار تركيبي مذكور، مقدار IC50 به ميزان 56.9 درصد نسبت به شاهد كاهش نشان داد. همبستگي مثبت و معني داري در سطح احتمال يك درصد بين مقدار توليد رزمارينيك اسيد و ساير صفات به استثناء مقدار IC50 (**0.958- r=) وجود داشت.