مقايسه‌ ميزان تاثيرپذيري چهارعنصر از گلستان در ويژگي هاي زباني و ادبي

«چهار عنصر» بيدل دهلوي به‌‌ پيروي از سبك سعدي در گلستان به ‌‌رشته‌ تحرير درآمده است. روش بيدل در هر يك از فصل‌‌ها همان روش سعدي يعني آميختگي نظم و نثر است. از نظر زباني بيدل از واژه‌‌هاي بازاري و عاميانه بيشتر استفاده كرده و در واژه‌‌سازي موفق‌‌ بوده است. نگارندگان در اين پژوهش مي‌‌كوشند ضمن معرفي ساختار چهار عنصر، اين اثر را در دو بخش زباني و ادبي با گلستان سعدي مقايسه كنند. نتايج پژوهش كه به‌‌ روش تحليل محتوا انجام شده است، نشان ‌‌مي‌‌دهد، چهار عنصر سرشار از آرايه‌‌هاي لفظي و معنوي است. وجود انواع سجع و به‌تبع آن موازنه، موسيقي كلام را غنا بخشيده، آن‌‌ را شعرگونه ساخته‌‌ و از اين نظر تا حدود زيادي به نثر گلستان نزديك كرده ‌‌است. از‌نظر زباني، با وجود پيچيدگي‌‌‌‌ها و دشواري‌‌هاي نثر چهار عنصر، در سرتاسر اين اثر لغات نامانوس و غريب -‌جز چند واژه و اصطلاح هندي- مشاهده نمي‌‌شود. از مختصات سبكي و نوآوري بيدل در چهار عنصر تركيبات خاص اوست كه در ايجاز كلام بسيار مؤثر بوده ‌‌است.