واكاوي انگاره ارزش ‌ها و ضد ارزش‌ ها در قرآن

متن گرانسنگ قرآن كريم، مشحون از لطافت هاي خردمندانه و تصاوير هنري يا انگاره هاي زيبايي است كه بر جذابيت و تأثير آيات آن افزوده است؛ چه  صحنه پردازي هاي زنده و پوياي آن به گونه ايست كه پديده هاي معنوي و نامحسوس، در تصاوير هنري ديداري و شنيداري، به صورت تابلوهاي زيبا و گويا، مشهود و ملموس مي گردند. اين شيوه با استمداد از آرايه هاي بديعي همچون تشبيه و عناصري از قبيل تجسيم، تخييل، حركت ادامه يافته است. در اين جستار و در راستاي زبان شناختي قرآن كريم، با نگاهي به تعريف «انگاره يا تصوير هنري» در ادب عربي، برخي از آيات قرآن كه با بهره گيري از اين هنر به تبيين ارزش ها و ضد ارزش هاي اخلاقي پرداخته تحليل شده است؛ در زبان قرآن، تصوير هاي هنري قرآن نمونه اي از لطافت هاي خردگرايانه آن است، اين شيوه به گونه ايست كه موضوعات معنوي و مفاهيم انتزاعي را مجسم ساخته و به صورت تابلوهايي ديداري  مشهود و محسوس مي‌سازد. تصوير گري هاي فني يا انگاره هاي قرآن  محدود به ارزش هاي اخلاقي يا هنجارها مانند خشيت، عفت، تواضع نمي شود، بلكه در تبين ضدارزش هايي مانند: كفر، قساوت و خسّت نيز به كار رفته و اين قبيل امور معنوي را محسوس و ملموس مي‌سازد . در انگاره هاي قرآن عنصر تجسيم و انگاره‌هاي مجسم بسيار پر بسامد تر از تصويرهاي تخييلي است. و اكثر تصويرها ديداري است. تصويرهاي هنري قرآن احساسات و عواطف فطري آدمي را هدف گرفته‌اند تا بدين وسيله مخاطب را به تأمّل در رفتار خويش سوق دهند.