مقايسه اثربخشي رفتار درماني ديالكتيك و درمان شناختي- رفتاري بر اضطراب و پرخاشگري افراد داراي وسواس فكري- عملي

مقدمه: وسواس فكري- عملي اختلالي شديد و ناتوان ‌كننده اما قابل درمان است كه سيري مزمن دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقايسه اثربخشي رفتار درماني ديالكتيك و درمان شناختي- رفتاري بر اضطراب و پرخاشگري  افراد داراي وسواس فكري- عملي انجام شد. روش: مطالعه از نوع نيمه آزمايشي با طرح پيش‌ آزمون- پس‌ آزمون و گروه كنترل بود. جامعه آماري شامل دختران داراي وسواس فكري- عملي در مقطع متوسطه اول و دوم مناطق ۱ و ۳ شهر تهران در سال ۱۴۰۱ بود، كه از بين آن‌ها ۴۵ نفر به ‌صورت نمونه ‌گيري در دسترس انتخاب و به ‌صورت تصادفي در گروه ‌هاي آزمايش و كنترل جايدهي شدند. جهت جمع‌ آوري داده‌ ها از پرسشنامه ‌هاي وسواس فكري عملي مادزلي (۱۹۷۷)، اضطراب بك (۱۹۸۸) و پرخاشگري باس و پري (۱۹۹۲) استفاده شد. در گروه‌ هاي آزمايش ۱ و ۲ به ترتيب، بسته‌ هاي درمان شناختي- رفتاري و رفتار درماني ديالكتيك اجرا شد. تجزيه‌وتحليل داده‌ها توسط نرم ‌افزار SPSS نسخه ۲۲ و روش‌ تحليل واريانس آميخته چندمتغيري انجام شد. يافته ‌ها: نتايج نشان داد هر دو روش درمان شناختي- رفتاري و رفتار درماني ديالكتيك سبب بهبود اضطراب (۵۰/۵۳۹=F) و پرخاشگري (۸۰/۸۷۸=F) افراد داراي وسواس فكري- عملي نسبت به گروه كنترل ‌شد (به ترتيب با ۱۲/۷۵۹- و ۱۲/۶۵۴- =MD در متغير اضطراب و ۲۰/۴۴۶- و ۲۵/۶۰۹- =MD در متغير پرخاشگري، ۰/۰۵ P)؛ همچنين روش رفتار درماني ديالكتيك در كاهش پرخاشگري از درمان شناختي- رفتاري مؤثرتر بود (P ۰/۰۵ ، MD=-۵/۱۴۳). نتيجه‌ گيري: دو روش درماني شناختي- رفتاري و رفتار درماني ديالكتيك سبب بهبود سطح اضطراب و پرخاشگري در افراد داراي وسواس فكري- عملي شد؛ بنابراين، با توجه به مؤثر بودن روش‌هاي درماني، مي ‌توان از آن‌ها به ‌عنوان مداخله روانشناختي مؤثر جهت كاهش اضطراب و پرخاشگري بهره برد.