بررسي نظرات فقهاي اماميه در مورد ابراء ذمه پزشك

اصل برائت در فقه به معناي برائت ذمه از تكليف و دين است. ابراء، ساقط كردن حقي است كه شخصي بر ذمه ديگري دارد؛ يعني اسقاط، حق ثابت بر ذمه ديگري است. بنا به نظر مشهور فقها، ابراء نوعي ايقاع است و در متون فقهي، پزشك به‌هرحال در اتلاف بيمار يا نقصان او مباشرت داشته چراكه نقصان يا تلف، نتيجه رفتار او بوده است. او قصد فعل را داشته و درعين‌حال، قصد جنايت نداشته است، وانگهي اذن بيمار در درمانش منافاتي با ضمان طبيب ندارد. همه فقها قائل به اخذ برائت هستند. امام صادق (ع) به نقل از فرمايشات امير مؤمنان علي (ع) بر اين موضوع صحه گذاشته‌اند. اقدام قانون‌گذار در اعطاي حق ابراء طبيب به خود بيمار يا وقتي غيرمكلف يا غير قادر به ابراء است، به ولي شرعي او براي برائت از ضمان ناشي از مرگ وي، برخلاف نظر اكثريت فقهاي اماميه است. برخي از فقها براي اثبات حق خود بيمار براي ابراء پزشك، «سلطنت انسان مكلف بر جان خويشتن» را به‌عنوان دليل ذكر كرده‌اند. حال، اين مقاله بر آن است تا به بررسي نظرات فقها اماميه در مورد ابراء ذمه پزشك بپردازد. مقاله حاضر با رويكرد تحليلي-توصيفي بر منابع و اسناد معتبر كتابخانه‌‌اي نگاشته شده و فرضيه‌هاي مطروحه در مقاله نيز به اثبات رسيده‌اند.