نسبت امر سياسي (اشميت و موفه) با دولت در جمهوري اسلامي ايران

در اين پژوهش، علاوه بر نوع نگاه ديگر انديشمندان نسبت به مفهوم امر سياسي، دو ديدگاه و برداشت از اين امر مورد بررسي قرار گرفت؛ امر سياسي آنتاگونيسمي اشميت و امر سياسي آگونيسمي موفه. به نظر مي‌رسد كه هر دو نظريه‌پرداز بر وجود و ماهيت  امر سياسي متفق‌القولند، اما آنچه منجر به تمايز آنها شده نوع نگاهي است كه به امر سياسي دارند. بر اين اساس، مي‌توان اين پرسش را مطرح كرد كه اشميت و موفه امر سياسي را چگونه تعريف كرده‌اند؟ در راستاي سؤال مطرح شده، اين پژوهش با روش توصيفي- تحليلي به بررسي نگاه موفه و اشميت پرداخته است. به نظر مي‌رسد اشميت امر سياسي را بر مبناي تمييز دوست و دشمن تعريف مي‌كند. به اعتقاد وي آنچه حائز اهميت است، تمايز ميان دوست از دشمن است و به اين خاطر اشميت بر اين باور است كه امر سياسي بدون وجود خصومت/ دشمني معنايي ندارد. بنابراين در نگاه اشميت، امر سياسي آخرين حد آنتاگونيسم (خصومت) است. در مقابل موفه، امر سياسي را بر مبناي آگونيسم بنيان گذاشته و در پي تبديل معاند به مخالف است. از نظر موفه، مخالف رقيبي است كه وجود آن مشروع مي‌باشد، بايد به رسميت شناخته شود و اگر مبارزه‌اي باشد، بايد آن مبارزه عليه ايده‌هاي رقيب باشد، نه تلاش براي حذف و نابود كردن آن. نتايج پژوهش حاكي از آن است كه گفتمان انقلاب، نماي جديدي از دولت در دنياي سياست‌ورزي است؛ گفتماني كه اصل را بر استقلال در عرصه تئوري و عملياتي از تفكرات وارداتي دانسته و مبنا، دولت را نه در تخاصم يا رقابت، بلكه اصل را بر نگاه حفظ استقلال ساختار دولت (حاكميت) و در درون، مبنا را  بر اساس مردم سالاري ديني تعريف كرده‌اند. بنابراين مي‌توان گفت دولت در نگاه اشميتي، مشروعيت خود را با نزاع، تقابل و تخاصم به دست مي‌آورد، حال آنكه در نگاه موفه‌اي بر مبناي پروسه دموكراسي به وجود مي‌آيد. اما دولت در گفتمان انقلاب اسلامي، مشروعيت خود را از مردم و دين به دست آورده است؛ گفتماني كه با محوريت مردم‌سالاري ديني در جامعه حاكم است.