اثر نامتقارن قيمت نفت، نااطيمناني قيمت نفت و تحريم‌هاي اقتصادي بر رشد اقتصادي و تورم در ايران

در مطالعه حاضر، به بررسي اثرات نامتقارن شوك‌هاي قيمت نفت، نااطميناني قيمت نفت و نيز تحريم‌هاي اقتصادي بر رشد اقتصادي و نرخ تورم در ايران با استفاده از رهيافت الگوي خودرگرسيوني با وقفه‌هاي توزيعي غيرخطي (NARDL) طي دوره‌ ۱۳۵۸ -۱۳۹۸ پرداخته شده است. در اين راستا، دو مدل به‌صورت مجزا برآورد شده است. نتايج مدل اول نشان مي‌دهد كه شوك مثبت لگاريتم قيمت نفت (LOIL_POS) اثر مثبت و شوك منفي لگاريتم قيمت نفت (LOIL_NEG) اثر منفي بر رشد اقتصادي دارد. علاوه بر اين، نتايج بيان‌كننده اين است كه تأثير متغيرهاي نااطميناني قيمت نفت، تحريم‌هاي اقتصادي، نيروي كار، مخارج دولت و نرخ ارز بر رشد اقتصادي منفي و معني‌دار است و در نهايت، موجودي سرمايه اثر مثبت و معني‌داري بر رشد اقتصادي دارد. نتايج مدل دوم نشان مي‌دهد كه شوك مثبت قيمت نفت اثر منفي و شوك منفي قيمت نفت، اثر مثبت بر تورم دارد. هم‌چنين نتايج نشان مي‌دهد كه تحريم‌هاي اقتصادي، آزادسازي تجاري و مخارج دولت اثر مثبت و معني‌داري بر تورم دارند و در نهايت نتايج بيانگر آن است كه تأثير نااطميناني قيمت نفت و لگاريتم توليد ناخالص داخلي بر تورم منفي و معني‌دار است. نتايج آزمون والد هم نشان مي‌دهد كه اثر شوك‌هاي قيمت نفت بر رشد اقتصادي، هم در كوتاه‌مدت (در سطح ۱۰ درصد) و هم در بلندمدت نامتقارن است. هم‌چنين، اثر شوك‌هاي قيمت نفت بر تورم هم در كوتاه‌مدت و هم در بلندمدت نامتقارن است.