اثر جهش نرخ ارز و مداخله بانك مركزي بر تجارت ايران با كشورهاي حوزه درياي خزر

هدف مطالعه حاضر بررسي اثر جهش نرخ ارز و مداخله بانك مركزي بر تجارت ايران با كشورهاي حوزه درياي خزر، براساس داده‌هاي سال‌هاي ۱۹۹۵ −۲۰۱۹ و با به‌كارگيري رويكرد حد آستانه‌اي ملايم پانل استار (PSTR) است. نتايج تخمين مدل نشان مي‌دهد، متغيرهاي توليد ناخالص داخلي سرانه، موافقت‌نامه تجاري، جمعيت، فاصله بين پايتخت و مرز و زبان مشترك تأثير مثبت و متغيرهاي مداخله بانك مركزي و جهش نرخ ارز تأثير منفي بر حجم تجارت ايران با كشورهاي حوزه درياي خزر دارند. قيمت‌گذاري مصنوعي نرخ ارز در سال‌هاي قبل از بحران و جلوگيري از تعديل آن متناسب با شرايط اقتصادي، يكي از دلايل اصلي بحران ارزي اخير كشور در مقابل كشورهاي حوزه درياي خزر است. همچنين محاسبه شاخص فشار بازار ارز و مداخلات بانك مركزي حاكي از آن است كه بالاترين اعداد به‌دست‌آمده براي اين شاخص مربوط به زماني است كه شكاف بين نرخ ارز آزاد با نرخ ارز رسمي زياد شده و باعث تضعيف توان رقابت بين‌المللي كشور در مقابل كشورهاي حوزه درياي خزر شده است. گسترش و متنوع ساختن بازارها و نهادهاي مالي، حركت به‌سوي اقتصاد باز، موافقت‌نامه‌هاي تجاري، استفاده از سرمايه‌گذاري خارجي و ايجاد تحول در مقررات بازار سرمايه با هدف شفافيت و ثبات براي افزايش پس‌انداز و سرمايه‌گذاري مي‌تواند زمينه را براي افزايش صادرات كشور با كشورهاي حوزه درياي خزر فراهم كند.