مطالعه كيفي ذائقه ديني طبقه فرودست شهري

با وجود برخي ادعاها در مورد مرگ طبقه، طبقه همچنان موضوعي مهم در بررسي هاي جامعه شناختي برد متوسط و به ويژه در تعيين ترجيحات ديني است به نحوي كه كنشگران ديني تمايل به سبك هاي ديني مرتبط و متناسب با موقعيت اقتصادي - اجتماعي خود شان را دارند. به سخن ديگر، افراد با موقعيتهاي اقتصادي - اجتماعي مختلف، ذائقه ديني متفاوتي دارند. هدف پژوهش حاضر بررسي ذائقه ديني طبقه فرودست شهري است. اين پژوهش با رويكرد كيفي و با روش نظريه زمينه اي انجام گرفته است. مشاركت كنندگان در اين پژوهش كنشگران ديني طبقه فرودست شهري در شهركرد هستند كه از طريق نمونه گيري هدفمند از نوع ملاك محور انتخاب شده اند. داده ها از طريق مصاحبة نيمه ساخت يافته با هجده نفر از افراد اين طبقه جمع آوري شده است. به منظور تجزيه و تحليل داده ها از روش كدگذاري باز، محوري و انتخابي و براي تأمين روايي و پايايي از معيارهاي گوبا و لينكلن استفاده شده است. يافته ها بيانگر هجده مقولة منتخب است كه در قالب يك مدل پارادايمي با مقولة محوري (مناسكي شدن دين)، شرايط علّي (جمع گرايي، سنت گرايي، تقدير گرايي و احساساتي بودن)، شرايط زمينه اي (جامعه پذيري ديني مناسك محور)، شرايط مداخله اي (پايگاه اقتصادي - اجتماعي پايين)، راهبردها (دينداري مناسكي، دينداري عاطفي، دينداري واسطه اي، دينداري تكليفي، دينداري موروثي و دينداري تقديرگرا) و پيامدها (تقليل گرايي ديني، ظاهرگرايي ديني، كارناوالي شدن مناسك، مداح محوري و بدنمندي ديني) سازمان يافته است. نتايج بيانگر آن است كه مناسك، جايگاه برجسته، مهم و موثري را در ذائقه ديني طبقه فرودست شهري دارد و تعيين اين جايگاه بدون فهم منطق دين عامه و فهم منطق مناسك در دين عامه امكان پذير نيست.