استفاده از روش ريخت‌سنجي هندسي در ارزيابي دوشكلي جنسي (مطالعه ‏موردي: ‏ماهي بوتك‌دهان‌بزرگ (‏Cyprinion macrostomum‏))‏

اين مطالعه به‌منظور بررسي دوشكلي جنسي ماهي بوتك‌دهان‌بزرگ (Cyprinion macrostomum) در رودخانه زاب كوچك با استفاده از روش‌هاي ريخت‌سنجي سنتي و هندسي به اجرا درآمد. بدين‌منظور طي سال 1400، تعداد 37 قطعه ماهي بوتك‌دهان‌ بزرگ (21 قطعه ماده و 16 قطعه نر) با استفاده از دستگاه ماهيگير الكتريكي صيد شدند. پس از تعيين جنسيت نمونه‌ها، 18 ويژگي ريختي با استفاده از كوليس ديجيتال اندازه‌گيري شدند. همچنين براي استخراج داده‌هاي حاصل از شكل بدن در روش هندسي از سمت جانبي هر دو جنس نر و ماده عكس‌برداري انجام شد سپس از عكس‌هاي‌گرفته شده در نرم‌افزار tpsDig2 تعداد 16 نقطه لندمارك تعريف و رقومي‌سازي شدند. داده‌هاي استخراج شده با استفاده از آزمون‌هاي آماري چند متغيره تحليل مولفه‌هاي اصلي (PCA)، تست‌تي و من‌ويتني، مورد تحليل قرار گرفتند. براساس نتايج تحليل تابع تشخيصي (DFA) و T-test هتلينگ شكل بدن در دو جنس نر و ماده تفاوت معني‌داري را نشان داد (05/0 P). جنس نر گونه C. macrostomum عمق بدن بيشتر، پوزه خلفي‌تر و طول ساقه دمي كمتري نسبت به جنس ماده داشت. دو جنس نر و ماده در  8 صفت ريخت سنجي داراي تفاوت معني‌داري با يكديگر بودند(05/0 P). نتايج اين مطالعه عملكرد ريخت سنجي سنتي و هندسي در تمايز دو شكلي جنسي گونه  C. macrostomum تاييد نمود