هنجارگريزي دستوري در كلمات قصار نهج‌البلاغه

هنجارگريزي، يكي از مؤثرترين روش­هاي برجسته­سازي زبان و آشنايي­زدايي در متون است كه بسياري از نويسندگان و شاعران برجسته از آن بهره گرفته­اند و انواع مختلفي دارد. در نهج­البلاغه، از انواع مختلف هنجارگريزي استفاده شده و سبب برجستگي اين اثر ادبي هنري شده است. حكمت­هاي اين كتاب ارزشمند، از مختصات فني و ويژگي­هاي هنري و سبكي ممتازي برخوردار است. در اين نوشتار، حكمت­هاي نهج­البلاغه به لحاظ هنجارگريزي دستوري كه شامل مواردي چون: ايجاز، اطناب، تقديم و تأخير، اعتراض، التفات و ... است، مورد بررسي واقع شده­اند. هنجارگريزي­هاي موجود در حكمت­ها، سبب شده تا دو فرايند اصلي زيبايي­شناسيك و رسانگي بهتر مفاهيم نمود پيدا كند و حكمت­ها از كاركرد و تأثير بسزايي برخوردار گردند. هنجارگريزيِ دستوري موجود در كلمات قصار، سبب عواملي چون: گستردگيِ معاني، رسانگي بهتر مفاهيم، افادۀ تخصيص، تاكيد و تأثيرگذاري بيشتر، بزرگ نماياندن موضوع و برانگيختن احساسات و جلب توجه بيشتر مخاطبان شده است كه يكي از عوامل اصلي برجسته­سازي و فصاحت و بلاغت كلام اميرمؤمنان علي (ع) به شمار مي­آيد.