تربيت اخلاقي مبتني بر هويت اخلاقي يك‌پارچه: پلي ميان نظر و عمل اخلاقي

مسأله شكاف ميان نظر و عمل اخلاقي، قرن‌هاست كه از سوي متفكرين مختلف، پاسخ‌هاي متفاوتي دريافت كرده است. اين پاسخ‌ها بطور كلي در قالب سه رويكرد قابل بازيابي است؛ رويكردهاي متمركز بر: استدلالِ اخلاقي، احساساتِ اخلاقي و هويت اخلاقي. اين پژوهش درصدد است تا به تببين تربيت اخلاقي مبتني بر هويتِ اخلاقيِ يك‌پارچه يا به‌عبارتي آرمان اصالت بپردازد. به اين منظور، به روش توصيفي- تحليلي، هويت اخلاقي يك‌پارچه به‌مثابه راه‌حلي كارآمد براي تحقق عمل اخلاقي معرفي مي‌شود. در اين رويكرد هر دو بعدِ استدلال و احساساتِ اخلاقي توأمان موردنظر قرار مي‌گيرند. لذا با اولويت دادن به منش و شخصيت اخلاقي، و انسجام و يكپارچگي اهدافِ اخلاقي با اهدافِ شخصي در قالب شكل‌گيري يك «خودِ اخلاقي»، امكان كاهش شكاف ميان نظر و عمل اخلاقي بهتر مهيا مي‌شود. در اين راستا، «شخص» با خودشناسي، تعهد و قبول مسئوليت نسبت‌به «خود»، در مقايسه با متعهد بودن نسبت‌به يك «اصلِ» خاص، درواقع از نيروي انگيزشي بيش‌تري براي عملِ اخلاقي بهره‌مند است. در اين پژوهش برخي از اهمِ زمينه‌ها و موانع شكل‌گيري يك خود اخلاقيِ اصيل و يك‌پارچه، به طور مجزا مورد توجه قرار گرفته است. به‌اين‌ترتيب با نزديكي و سازگاري ميان ساحات وجودي‌ِ فرد، زمينه كاهش شكاف ميان نظر و عمل اخلاقي، و بهره‌مندي از سلامت روانِ بيش‌تر فراهم مي‌آيد.