مباني و اصول دفاعي اسلام از منظر نهج‌البلاغه

دفاع از مهم ‌ترين موضوعات تمامي جوامع بشري و به ‌ويژه جوامع اسلامي است. ازآنجاكه دين اسلام دين كامل، جامع و همه‌جانبه نگر است، به‌تمامي موضوعات موردنياز انسان‌ها توجه ويژه داشته است. يكي از كليدي‌ترين موضوعاتي كه در دين اسلام و آموزه‌هاي ديني نيز به آن توجه شده است، انديشه دفاعي است. اگر مقوله دفاع وجود نداشته باشد، امنيت به‌عنوان نخستين و مهم‌ترين نياز فرد و اجتماع در نظام اسلامي حاصل نخواهد شد. موضوع دفاع در قرآن، فرهنگ اسلامي و در قلمرو معارف نهج البلاغه اهميتي خاص دارد و در اين كتاب سترگ، بخش عمده اي از نوشتارها و بيانات ارزنده ي امام علي (ع) به طور مستقيم يا غيرمستقيم به تبيين مؤلفه هاي دفاعي، جهاد و امور نظامي مربوط مي شود. هدف اين پژوهش، تبيين مباني و اصول دفاعي اسلامي از منظر نهج البلاغه است. جامعه آماري اسنادي اين تحقيق نامه‌ها، حكمت‌ها و خطبه‌هاي حضرت علي(ع) است كه در نهج‌البلاغه آمده و همه گزاره‌هاي استخراج شده در مورد جامعه آماري مورد تحليل قرار گرفته و جامعه آماري غير اسنادي، شامل 12 نفر از نخبگاني است كه با علوم ديني و نهج‌البلاغه و فقه اسلامي سروكار دارند. داده هاي موردنياز از راه مطالعات كتابخانه اي و با استفاده از ابزار فيش‌برداري و ميداني و از طريق پرسش نامه و مصاحبه با صاحب نظران گردآوري شده است و با روش استفاده از توصيفي و تحليل محتوا سعي دارد به ارائه پاسخ به اين سؤال بپردازد كه مباني و اصول دفاعي اسلام از منظر نهج البلاغه كدام اند؟ نتايج تحقيق دربرگيرندۀ، 18 مورد مباني ارزشي دفاع و 40 مورد اصول دفاعي از منظر نهج‌البلاغه مي باشد.