معرفي عوامل ژئوپليتيكي فرهنگي- اجتماعي مؤثر بر راهبردهاي دفاعي جمهوري اسلامي ايران در حوزه خليج‌فارس

امروزه كشورهاي دنيا تلاش مي‌كنند با بهره‌گيري از عوامل ژئوپليتيكي نسبت به اتخاذ راهبردهاي مناسب در راستاي منافع ملّي خود اقدام نمايند. منطقه خليج‌فارس و كشورهاي پيراموني آن‌ يكي از مناطق راهبردي دنيا است كه به دليل ارزش‌هاي ارتباطي، ژئواكونوميكي، ژئوپليتيكي و ژئواستراتژيكي از اهميت بسيار زيادي برخوردار است. هدف اين مقاله، شناسايي عوامل ژئوپليتيكي فرهنگي- اجتماعي مؤثر بر راهبردهاي دفاعي جمهوري اسلامي ايران در خليج‌فارس است. نوع تحقيق توسعه اي و روش تحقيق توصيفي- تحليلي و موردي زمينه‌اي است. شيوه گردآوري اطلاعات كتابخانه‌اي و ميداني است و با بهره‌گيري از اسناد و مصاحبه با خبرگان عوامل شناسايي و نسبت به تعيين نقش آن‌ها در قالب بسترهاي فرصت‌آفرين، تهديد زا، قوت و ضعف اقدام گرديد. در تحليل كيفي از روش تحليل محتوا استفاده شده است.در بخش كمي نيز پرسش‌نامه‌هاي مربوطه طراحي گرديده و بين جامعه آماري 40 نفري به‌صورت تمام شمار توزيع و با روش‌هاي تجزيه‌وتحليل آمار توصيفي و استنباطي و نرم‌افزار SPSS به جمع‌بندي و ارزيابي سؤال‌هاي تحقيق پرداخته شده است. درنهايت 17 عامل استخراج و معرفي گرديد كه «مسلمان بودن و پيروي اكثريت مردم منطقه از اسلام و وجود اماكن مقدس مسلمانان در مكه و مدينه» و «رويكرد منفي كشورها به ايران زمينه و بسترساز پديده‌هايي چون ايران هراسي و شيعه هراسي در منطقه» و «وجود مذهب شيعه به‌عنوان عوامل پايدار انسجام بخش و وحدت‌آفرين در ميان ملت ايران و از عناصر بسيار مهم در بازپيدايي هويت ايراني» به‌عنوان مهم‌ترين عوامل ژئوپليتيك فرهنگي-اجتماعي مؤثر بر راهبردهاي دفاعي جمهوري اسلامي ايران در خليج‌فارس رتبه‌بندي گرديدند.