صورت‌بندي فلسفۀ نظام اجتماعي در اسلام

بحث از فلسفۀ نظام اجتماعي، فراتر از سطح توصيف‌ دغدغه‌مند تحليل‌هاي مفهومي و كاوش‌هاي نظري است تا با صورت‌بندي كلي مباحث، شالوده‌هاي حقيقي تأملات در بارۀ جامعه و اجتماع را پي‌ريزي كند و به نوعي فهم اجتماعي برسد. اين مباحث عمدتاً موضوعات را به بنيادهاي اصلي آن پيوند داده و مفاهيم را در شبكه‌اي منسجم تبيين كرده است و ظرفيت آن را دارد كه با نگاهي كلي‌نگر و عقلاني در صدد پاسخ‌گويي به چيستي نظام اجتماعي اسلام، اهداف، مباني، روش و جايگاه آن برآيد. اين مبحث، از يك سو، يك مقولۀ مهم فلسفي دربارۀ اجتماع به مثابۀ نظامِ معرفتي را مورد لحاظ قرار مي‌دهد و از ديگرسو، سامانه‌اي قلمداد مي‌شود كه معمولاً توسط حاكميت، از طريق نهادها اجرا و اعمال مي‌شود. درواقع بايد و نبايدها از يك نظام معرفتي اخذ شده و چارچوب‌ها در نظام اجرايي دنبال مي‌شود. در اين مقاله كه از روش تحليل محتواي كيفي استفاده شده، سعي بر اين است يافته‌هاي بحث حدالامكان با توجه به ادبيات درون‌ديني در زمينه‌هاي گستره، اهداف، مباني، منابع و روش‌شناسي كشف نظام رفتارهاي اجتماعي صورت‌بندي شود.