واكاوي انواع هنجارگريزي معنايي در كليله و دمنه‌ نصرالله منشي (با تأكيد بر الگوي سجودي)

جاي‌گاه بنيادين و انكارناپذير زبان و ادبيات فارسي به‌عنوان يكي از ‌مهم‌ترين و تأثيرگذارترين ادبيات ها در بين ادبيات هاي جهان، ‌امري واضح و بديهي‌است و در اين ميان، تأثير شگفت انگيزي كه زبان به‌عنوان عمده ترين وسيله‌ ارتباط و خلق اثر هنري بر ادبيات مي گذارد، خيره كننده است. شاعران و نويسنده‌گان براي بهره گيري از قدرت زبان در ادبيات و نيز غني‌‌ساختن اثر ادبي خود مي توانند از ابزارهاي مختلفي بهره بگيرند. يكي از اين ابزارها، هنجارگريزي معنايي است. هنجارگريزي معنايي يكي از ابزارهاي آفرينش ادبي در شعر است و بررسي آن در نثر، جلوه‌گري و شعرگونه‌‌شدن آن را به دنبال خواهد داشت. نگارنده‌گان در اين پژوهش با بهره‌گيري از شيوه‌ توصيفي- تحليلي و مطالعات كتاب‌خانه‌يي، ضمن تكيه بر الگوي ارائه‌شده توسط فرزان سجودي (1378)، جهت دسته‌بندي انواع هنجارگريزي‌هاي معنايي مبتني برچهارچوب پيش‌نهادي ليچ (1969)، به تعريف هنجارگريزي معنايي از نظر سجودي و توضيح انواع آن پرداخته‌ و بسامد هر يك از آن‌ها را در كتاب كليله و دمنه ارائه كرده‌اند. نتايج پژوهش بيان‌گر آن است كه در كتاب كليله و دمنه‌ نصرالله منشي، هنجارگريزي معنايي به روش جسم‌پنداري، بيش‌تر به‌كار رفته است و بسامد آن در قياس با ديگر انواع هنجارگريزي معنايي، بيش‌تر است و اين موضوع مي‌تواند در مطالعات سبك‌شناسي اين اثر ارج‌مند و تفاوت آن با ديگر آثار هم‌دوره مورد توجه قرار گيرد.