‌نشانه - معناشناسي گفتمان عاطفي در داستان «اللص و الكلاب» اثر نجيب محفوظ

نظام عاطفي ازجمله گفتمان‌ هايي است كه در چارچوب الگوي نشانه ـ  معناشناسي مورد بررسي قرار مي‏گيرد. در اين نظام، جريان توليد معني با شرايط ادراكي‏حسي شوشگر پيوند مي‏خورد و نشانه ـ  معناها به گونه‏هاي پويا، متكثر و چندبعدي تبديل مي‏شوند كه با كنترل نظامي خاص و طي يك فرايند گفتماني بروز مي‏يابند. در اين راستا هدف از انجام پژوهش حاضر آن است كه بر مبناي روش نشانه معناشناسي گفتماني ضمن تبيين فرايند عاطفي داستان «اللص و الكلاب»، نقش اين فرايند در نوع حضور شوشگر و تحول شرايط گفتماني شرح داده شود. يافته‏هاي پژوهش نشان مي‏دهد نظام عاطفي اين داستان مبتني بر شوش است. احساسات و شوش‏هاي حاكم بر رمان كه خشم و نااميدي از برجسته‏ترين آن به‌شمار مي‏رود، طي جرياني معنادار، نظام عاطفي گفتمان را ايجاد كرده‏اند. وقوع دو رخداد غيرمنتظره، يعني خيانت نزديكان و شكست در انتقام از خيانتكاران، منجر به آن شده كه در باورها و عواطف شوشگر تغييراتي صورت گيرد. با تغيير حالات عاطفي سوژه، در ارزش‏هاي حاكم بر متن نيز دگرگوني‏هاي اساسي ايجاد شده ‏است. در بخش‏هاي آغازين روايت، عاطفۀ خشم ضمن آنكه حضور مستمر و پوياي شوشگر را درپي داشته، موجب شكل‏گيري ارزش انتقام در گفتمان شده است و در بخش‏هاي پاياني، احساس نااميدي سبب گوشه‏نشيني و غياب گفته‏پرداز از صحنۀ رويدادها شده و كاركرد ارزشي متن را از انتقام به تسليم و ناتواني تبديل كرده ‏است.