رهيافتي سبك شناسانه به فن ايجاز حذف در سوره كهف

قرآن كريم به عنوان يك متن خاص ادبي حاوي فنوني است كه شناسايي سبك و موقعيت كاربردي آن ها نقش بسزايي در ظهور و بروز مراد كلام دارد. از جمله صناعات پركاربرد در قرآن كريم صنعت ايجاز است كه اگر در جايگاه خودش به كار رود ابلغ از ذكر است و موجب زيبايي متن مي گردد. پژوهش پيش رو مي كوشد كه با تحليل فن ايجازحذف در سوره كهف به جايگاه آن و همچنين انواع آن در اين سوره بپردازد و ضمن نشان دادن پربسامدترين نوع آن، اهداف آن را نيز با تكيه بر روش توصيفي_تحليلي بيان كند. با بررسي اين سوره، نتايج تحقيق حاكي از آن است كه مجموعاً 85 مورد از اين نوع صنعت در سوره كهف وجود دارد و به تفكيك عبارتند از: حذف اسم (54 مورد)، حذف فعل (23 مورد)، حذف حرف (8 مورد) كه از آن ميان، ايجاز «حذف مفعول» با 26 مورد پربسامدترينِ جنسِ خود است كه اختصار و تخفيف، دلالت مذكور و قرينه بر محذوف، روشن بودن محذوف و زيباسازي كلام از مهمترين انگيزه‌هاي بلاغي و هنري كاربرد ايجاز حذف بوده و تحليل بلاغي ايجاز حذف نشان مي دهد كه اغلب موارد حذف شده در راستاي ايجاد اختصار در كلام رخ داده است و اختصار به عنوان اساسي ترين كاركرد ايجاز حذف كاملا با محتواي سوره كهف كه مشتمل بر داستان است، تناسب دارد.