منطق چند روايتي/ تك ‌روايتي در توليدات رسانه‌اي (مورد مطالعه: مجموعه‌هاي تلويزيوني)

پژوهش حاضر تلاشي براي واكاوي منطق چند روايتي/ تك ‌روايتي در توليدات رسانه‌اي است كه به‌ طور خاص ژانر مجموعه‌هاي تلويزيوني براي مطالعه انتخاب شده است. به‌لحاظ نظري، از آراي ميخاييل باختين، رولان بارت و ژيل دلوز براي مفهوم‌پردازي دوگانه تك‌روايتي/ چندروايتي‌بودن متن استفاده شده است و به‌لحاظ روشي، تحليل محتواي كيفي به‌كار رفته است. با اتكا بر نمونه‌گيري نظري ـ هدفمند دو مجموعه روزگار قريب و پروانه براي تحليل انتخاب شدند كه وجه مشتركشان روايت‌پردازي قصه‌اي ـ تاريخي است. از روزگار قريب پنج سكانس و از پروانه سه سكانس كه حاوي غني‌ترين داده‌ها هستند انتخاب شدند. نتايج نشان مي‌دهد كه روزگار قريب مبتني بر منطق چندروايتي است و در آن روايت‌پردازي قصه اصلي در متن پرداختن به انواع خرده‌داستان‌ها و خرده‌روايت‌هاي ديگر انجام مي‌پذيرد. نه‌فقط شخصيت‌ها و كنش‌ها و تعامل‌ها در ابعاد مختلف و از نقطه‌نظرهاي متفاوت به نمايش گذاشته مي‌شوند، بلكه طيف وسيعي از ماجراها و رخدادهاي به‌ظاهر حاشيه‌اي، شخصيت‌هاي فرعي، صداهاي ناشنيده و برهم‌كنش‌هاي به‌ظاهر بي‌اهميت در كنار قصه اصلي روايت‌پردازي مي‌شوند. درست در نقطه مقابل، مجموعه پروانه داستاني واحد را با اتكا بر روايتي خطي و يك‌سونگر به نمايش مي‌گذارد كه در آن مخاطب فقط قادر به شنيدن صداي راوي مسلط، و نه هيچ‌ كس ديگر، است.