بازشناسي معني و مفهوم نفايس ملي در اصل هشتاد و سوم قانون اساسي

اصل 83 قانون اساسي از جمله اصولي است كه تا به حال در مورد آن قوانين و مقررات تكميلي مصوب نشده است و هم‌چنان تعريف و معيارهاي سنجش آن داراي ابهام است. طبق اين اصل، بناها و اموال دولتي كه در دسته نفايس ملي هستند بدون نظر مجلس شوراي اسلامي قابل انتقال نميباشند. مجريان امور ميراث فرهنگي در دوره‌هايي به سه نگرش تجربي، اجماع و تكيه به ثبتهاي جهاني در مورد آن تصميم گيري كردهاند. تصميمات اتخاذ شده در مورد اين نفايس به واسطه نبود سازوكار مناسب تشخيص و واگذاري، ميتواند موجب تخريب اصل يا بخشي از آثار شوند. رويكرد نظري تعريف مفهوم ميراث فرهنگي، معيارهاي تشخيص نفايس ملي است. اين مطالعه كيفي با استفاده از مطالعات اسنادي، مصاحبه و از روش نمونهگيري گلولهبرفي پس از انجام 21 مصاحبه و استفاده از مشروح مذاكرات مجلس در مورد اصل 83 امكان پاسخگويي به سؤالات تحقيق را فراهم نمود. اين تحقيق به جمع‌بندي در خصوص تعريف نفايس ملي و نفايسي منحصر پرداخته و پيشنهاد نمود تا براي شناخت نفايس ملي كميتهاي بيندستگاهي تشكيل شود تا بدون جهتگيري و تعارض منافع زمينه تصميمگيري را فراهم سازد. هم‌چنين گستره شمول اصل 83 قانون اساسي به اموال غيردولتي و حمايت از مالكين اين نفايس يا خريد نفايس ملي توسط دولت صورت پذيرد.