بررسي تطبيقي سيماي سه عنصر عشق، عاشق و معشوق در ديوان صائب تبريزي و بيدل دهلوي

عشق شاخصه اصلي بسياري از اشعار و داستان‌هاي ادبيات جهان و يكي از محوري ترين موضوعات ادبيات فارسي، به ويژه ادبيات غنايي است. عنواني پرشور كه در دوران مختلف حيات بشر شاعران، نويسندگان و انديشمندان بسياري به آن پرداخته‌اند. در اين ميان صائب تبريزي و بيدل دهلوي دو شاعر بزرگ سبك هندي نيز به اين شاخصه مهم و همراه هميشگي آن معشوق توجه داشته و در ديوان شعري خود آن را به كار برده‌اند. اين مقاله به روش توصيفي-تحليلي با هدف بررسي ديدگاه صائب تبريزي و بيدل دهلوي در مورد عشق و بيان ويژگي هاي ظاهري و اخلاقي معشوق به مقايسه غزليات ديوان اين دو شاعر پرداخته است و نتيجه به دست آمده نشان مي دهد؛ برخلاف آن‌كه ديوان صائب تبريزي را ديوان امثال و حكم مي نامند، وي عشق را جاري در تمام اجزاي هستي و عناصر طبيعي جهان مي داند و از موضوعات قابل توجه در ديوان صائب تبريزي است و در مقابل غزل هاي بيدل در چارچوب عرفان، اخلاق و فلسفه قرار داشته و گاهي در يك غزل تنها يك بيت عاشقانه وجود دارد و در بيشتر موارد عشق مطرح شده؛ عشق عرفاني و خدايي است.