روند شكل ‌گيري و افول حوزۀ حديثي شيعي مدائن

با رونق يافتن مدرسۀ حديثي اماميه در كوفه، حوزۀ حديثي شيعي در مدائن شكل گرفت. راويان اين ديار همپاي ديگر راويان، به تبيين و گسترش آموزه‌هاي اماميه همت گماشتند؛ اما به‌دليل حجم بالاي تبادل افكار جريان‌هاي گوناگون فقهي و كلامي در مدرسۀ كوفه، توجه حديث‌پژوهان به مراكز حديثي شيعيِ گمنامي نظير «حوزۀ حديثي شيعي مدائن» كمتر معطوف شد. مدائن طي قرون دوم و سوم هجري، به‌دليل شرايط ويژۀ جغرافيايي، محل تجمع مخالفان حكومت اموي و عباسي يا پناهگاه آن عده از افرادي بود كه به دلايل سياسي تحت تعقيب حكومت بودند. اين امر سبب شد تا افراد با مذاهب و مشرب‌هاي گوناگوني در اين منطقه گرد آيند. در اين ميان، انتقال سهم قابل توجهي از ميراث اماميه به نسل‌هاي بعدي مرهون راويان شيعي اين منطقه در قرن دوم و سوم هجري است.