بررسي اثر بي ثباتي قيمت نفت بر رشد اقتصادي ايران

در اين مقاله به بررسي اثر نوسانات قيمت نفت بر رشد اقتصادي ايران مي‌پردازيم. داده هاي پژوهش فصلي و از سال 1370:1 الي 1400:۴ ميباشند. بـه ايـن منظـور ابتـدا شـاخص بي ثباتي قيمت نفت از طريق مدل GARCH برآورد، سپس روابط متقابل متغيرهاي مـدل بـا استفاده از روش خودرگرسيون بـرداري بررسـي و در ادامـه رابطـه ي بلندمـدت بـين متغيرها نيز با استفاده از روش هم‌انباشتگي جوهانسن- جوسيليوس استخراج شده است. بر اساس توابع عكس العمل آني، تكانه ي قيمت نفت تأثير منفي بر توليـد داشـته است . هـمچنـين بـا توجـه بـه رابطه ي بلندمدت برآورد شده طي دوره ي زماني مورد مطالعه، متغيرهاي مخارج مصرفي بخـش خصوصي، سرمايه گذاري و خالص صادرات، تأثير مثبت و معني داري بر توليـد ناخـالص داخلـي داشته اند كه اين نتايج با مباني نظري تحقيق سازگارند. در بلندمدت متغير قيمت نفت تأثير مثبت و بي ثباتي قيمـت نفت تأثير منفي بر توليد ناخالص داخلي داشته اند. با توجه به وابستگي شديد اقتصاد كـشور بـه نفت و درآمدهاي نفتي، نتايج مذكور قابل قبول ميباشند. همچنين از نتايج ديگر تحقيق اين است كه اثر افزايش قيمت نفت در تمام موارد معني دار و بيشتر از اثر كاهش قيمت نفت بوده است. همچنين نتايج نشان ميدهند كه شوك پولي در كنار شوك قيمتي نفت اثر قابل توجهي بر توليد ناخالص داخلي دارند. واژگان كليدي: بي ثباتي قيمت نفت، توليد ناخـالص داخلـي، هـم انباشـتگي جوهانـسن جوسيليوس،  ، مدل گارچ : JEL طبقه بندي 32 , Q43E   [1] VAR