گفتمان، آرزو و ديوانگي در رمان آبي‌ترين چشم(1970) اثر توني ماريسون

مطالعۀ حاضر در پي آنست كه رابطۀ بين گفتمان، زبان، سوبژكتيويته را بررسي كند. بدين منظور، رمان آبي‌ترين چشم (1970) اثر توني ماريسون، نويسندۀ آفريقايي-آمريكايي معاصر،انتخاب شد. براي حصول اين هدف، تحليل گفتمان انتقادي و زبان‌شناسي نظامند نقش‌گراي مايكل هاليدي به عنوان چارچوب نظري و عملي پژوهش اتخاذ شد. روش تحليل شامل انتخاب بخشهاي كليدي رمان و تحليل آنها به كمك مقولات دستور نظامند نقش‌گراي مانند تحليل فرآيندهاي گذاريي، وجه‌، عنصرخود ايستاي فعل،وجه‌نما، مبتداسازي بود. سپس داده‌هاي در جداولي خلاصه و يافته‌هاي كليدي تفسير شدند. پراكتيس اجتماعي رمان نيز مورد بحث قرار ‌گرفته و ارتباط آن با يافته‌اي بدست آمده از تحليل‌هاي قبلي بررسي شد. آنگاه ساخت رمان براساس بينامتنيت، بيناگفتمان و بافت‌گذاري مجدد نيز مورد توجه قرار گرفت. پژوهشهاي پيشين بر هويت مبتني بر پارادايم فرهنگي و نژادي تمركز كرده‌اند. اين پژوهش با اتخاذ رويكرد گفتماني نشان داد سوبژكتيويته امري پيچيده و چند لايه است. ساخت رمان متشكل از پراكتيس‌هاي اجتماعي گوناگون، پراكتيس‌هاي گفتماني و شگردهاي متني است. رمان در چارچوب افق تحولات تاريخي-اجتماعي-فرهنگي جامعۀ سياهپوستان و جامعۀ آمريكا قابل فهم است و برهمين اساس هويتي نويني را مطرح نكرده است.