انديشه شايگان متقدم: از گفتمان اصالت شرقي تا غرب ‌شناسي انتقادي

داريوش شايگان از معدود انديشوران معاصر ايران است كه طي پنج دهه كوشش فكري، به طرح مباحث غرب‌شناسي فلسفي و تطبيقي پرداخته است. او از سويي، در مقابل تجددستيزان و طرفداران نسبيت فرهنگ‌ها، موضع گرفته و در مقام فردي شرقي و جهان سومي كه خطر از دست رفتن ارزش‌هاي روشنگري را در تجربه زيسته خود آزموده، مدافع نظم تمدني‌ـ‌اجتماعي و دستاوردهاي مدرنيته است، و از سوي ديگر، به‌دليل تشخيص فقدان معنا و روح در كالبد تجربه تجدد غربي، در تكاپوست ميان اين مراتب در الگوي انسان سياره‌اي مورد نظر خود، جمع و آشتي برقرار كند. برخي رويكردها ادوار مختلف فكري وي را به سه دوره، و بعضي به پنج دوره تقسيم كرده‌اند. اين مقاله با مبنا قرار دادن شايگان متقدم (دوره فكري مابين دهه چهل تا اواخر دهه پنجاه هجري شمسي)، و شايگان متأخر (دوره فكري مابين دهه شصت تا نود هجري شمسي)، درون‌مايه‌هاي اصلي غرب ‌شناسي فلسفي‌ ـ‌ تطبيقي شايگان متقدم را بررسي و تبيين مي‌كند.