اثر‌بخشي برنامهٔ آموزشي تعامل مادر-‌كودك مبتني‌بر سبك دلبستگي ايمن بر سازگاري اجتماعي دانش‌آموزان دورهٔ ابتدايي داراي اختلال‌هاي اضطرابي

زمينه و هدف: يكي از مشكلات كودكان داراي اختلال‌هاي اضطرابي، مشكل در سازگاري اجتماعي است. باتوجه به ارتباط بين تعامل مادر‌-‌كودك و درنتيجهٔ آن سبك دلبستگي شكل‌گرفته براي كودك با اختلال‌هاي اضطرابي و سازگاري اجتماعي، هدف پژوهش حاضر، بررسي اثر‌بخشي برنامهٔ آموزشي تعامل مادر‌-‌كودك مبتني‌بر سبك دلبستگي ايمن بر سازگاري اجتماعي دانش‌آموزان مقطع ابتدايي داراي اختلال‌هاي اضطرابي بود.روش‌بررسي: روش پژوهش نيمه‌آزمايشي با استفاده از طرح پيش‌آزمون‌، ‌پس‌آزمون و پيگيري پنجاه‌روزه همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري را دانش‌آموزان دختر مقطع ابتدايي داراي اختلال‌هاي اضطرابي منطقهٔ سه شهر تهران، مشغول به تحصيل در سال تحصيلي ۱۴۰۰-۱۳۹۹ و مادرانشان تشكيل دادند. سي زوج مادر و دانش‌آموز با استفاده از روش نمونه‌گيري دردسترس وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه قرار گرفتند (هر گروه پانزده زوج). ابزار جمع‌آوري داده‌ها مقياس چند‌بُعدي اضطراب كودكان (مارچ و همكاران، ۱۹۹۷) و زير‌مقياس سازگاري اجتماعي از پرسش‌نامهٔ سازگاري دانش‌آموزان (سينها و سينگ، ۱۹۹۳) بود. صرفاً براي گروه آزمايش برنامهٔ آموزشي تعامل مادر‌-‌كودك مبتني‌بر سبك دلبستگي ايمن در دوازده جلسه اجرا شد. داده‌ها ازطريق روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني با استفاده از نرم‌افزار SSPS نسخهٔ ۲۴ در سطح معنا‌داري ۰٫۰۵ تحليل شد. يافته‌ها:  نتايج نشان داد، اثر مرحله (زمان) (۰٫۰۰۲=p)، اثر گروه (۰٫۰۰۱=p) و اثر تعامل مرحله و گروه (۰٫۰۰۱ p) بر نمرات متغير سازگاري اجتماعي معنادار بود. همچنين در گروه آزمايش، در متغير سازگاري اجتماعي بين مراحل پيش‌آزمون و پس‌آزمون و بين مراحل پيش‌آزمون و پيگيري تفاوت معناداري وجود داشت (۰٫۰۰۱ p)؛ اما بين مراحل پس‌آزمون و پيگيري تفاوت معنادار مشاهده نشد (۰٫۸۱۲=p) كه نشان مي‌دهد، اثربخشي برنامهٔ تعامل مادر‌-‌كودك در طول زمان ماندگار بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش مي‌توان از برنامهٔ آموزشي تعامل مادر‌-‌كودك مبتني‌بر سبك دلبستگي ايمن براي افزايش سازگاري اجتماعي دانش‌آموزان دورهٔ ابتدايي داراي اختلال‌هاي اضطرابي استفاده كرد.