اثربخشي درمان مثبت‌گرا بر ارتباطات مثبت خانواده با نوجوان، اعتياد به اينترنت و بحران هويت در دختران

زمينه و هدف: استفاده از اينترنت و فضاي مجازي تأثيرات بسيار عميقي بر ارزش‌هاي نوجوانان مي‌گذارد. اين پژوهش با هدف بررسي تأثير درمان مثبت‌گرا بر ارتباطات مثبت خانواده با نوجوان، اعتياد به اينترنت و بحران هويت در دختران دورۀ متوسطهٔ دوم شهرستان فلاورجان انجام گرفت. روش‌بررسي: پژوهش حاضر به‌روش نيمه‌‌‌تجربي و با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه اجرا شد. جامعهٔ آماري پژوهش را دختران نوجوان دورۀ متوسطهٔ دوم شهرستان فلاورجان در سال تحصيلي ۹۸-۱۳۹۷ و والدين آنان تشكيل دادند. بدين‌منظور با استفاده از روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي تعداد چهل نفر از دختران دورۀ متوسطهٔ دوم شهرستان فلاورجان انتخاب ‌شدند و به‌همراه والدينشان به‌شيوهٔ تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه (هر گروه بيست نفر) قرار گرفتند. در اين پژوهش از مقياس تجديدنظرشدۀ الگوهاي ارتباطي خانواده (كوئرنر و فيتزپاتريك، ۲۰۰۲)، مقياس كاربري مشكل‌زا از اينترنت (كاپلان، ۲۰۰۲) و پرسش‌نامهٔ بحران هويت (صالحي ‌اميري و همكاران، ۱۳۸۸) به‌عنوان ابزارهاي پژوهش استفاده شد. مداخله شامل هشت جلسهٔ گروهي درمان مثبت‌گرا براي والدين و نُه جلسهٔ گروهي درمان مثبت‌گرا براي نوجوانان بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحليل كوواريانس چندمتغيره در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ در سطح معناداري ۰٫۰۵ تحليل شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد، درمان مثبت‌نگر در افزايش الگوي ارتباطي گفت‌وشنود (۰٫۰۰۱ p)، كاهش الگوي ارتباطي هم‌نوايي (۰٫۰۰۱ p)، كاهش اعتياد به اينترنت (۰٫۰۰۱ p) و كاهش بحران هويت (۰٫۰۰۱ p) در گروه آزمايش مؤثر بود. ضريب تأثير مداخله بر افزايش الگوي ارتباطي گفت‌وشنود، كاهش الگوي ارتباطي هم‌نوايي، اعتياد به اينترنت و بحران هويت به‌ترتيب ۰٫۷۰، ۰٫۸۱، ۰٫۷۷ و ۰٫۸۲ به‌دست آمد. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود، درمان مثبت‌گرا بر بهبود الگوهاي ارتباطي خانواده، اعتياد به اينترنت و بحران هويت در دختران دورۀ متوسطهٔ دوم مؤثر است؛ همچنين درمان مثبت‌نگر تلويحات درماني مفيدي درجهت كار با نوجوانان دارد.