تحليل و ارزيابي محتوايي توليدات علمي حوزه موضوعي غذاي ارگانيك: يك مطالعه علم‌سنجي

سابقه و هدف: هدف از توليد غذاي ارگانيك، حفظ سلامت انسان و تحميل كمترين خسارت به محيط زيست است. نظر به اهميت توليد غذاي ارگانيك، هدف پژوهش حاضر تحليل و ارزيابي بروندادهاي علمي غذاي ارگانيك در پايگاه اطلاعاتي Web of Science است.مواد و روش‌ها: اين پژوهش با رويكرد علم‌ سنجي صورت گرفته است. توليدات علمي حوزه غذاي ارگانيك از پايگاه وب‌ آو ساينس استخراج شده و كليه حوزه ‌هاي موضوعي مربوط به غذاي ارگانيك مورد بررسي قرار گرفت. داده ‌هاي استخراج‌ شده، از طريق نرم‌ افزار علم ‌سنجي بيبليومتريكس (Bibliometrix) و رابط كاربري گرافيكي آن يعني بيبليوشايني (Biblioshiny) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. در انجام پژوهش نرم‌ افزار بيبليومتريكس و همچنين نرم‌ افزارهاي آماري SPSS و Excel مورد استفاده قرار گرفت. يافته‌ها: يافته ‌هاي پژوهش نشان مي‌ دهد مطالعات غذاي ارگانيك بر اساس ميزان توسعه‌ يافتگي (سنجه تراكم) و ميزان ربط (سنجه مركزيت) در ۴ ناحيه چارك ‌بندي شده است. چارك اول نشان‌ دهنده‌ ي موضوعات مركزي و قابل توسعه است؛ كه شامل مصرف غذاي ارگانيك است. چارك دوم موضوعات خاص اين حوزه را كه شامل فعاليت آنتي‌ اكسيداني، عامل تراكم زيستي، ليستريا-مونوسيتوژنز (نام يك باكتري بيماري‌ زا) و اشرشياكلي (نام يك باكتري) مي‌ شود، به تصوير كشيده است؛ نقش مركزي ندارند، اما خوش توسعه‌ اند. چارك سوم شامل موضوعات در حال ظهور و يا رو به زوال مي ‌باشند كه موضوع شبكه‌ هاي كشاورزي را در بر دارد. چارك چهارم بيانگر موضوعات اساسي است، توسعه‌ نيافته و نابالغ‌ اند؛ كه شامل موضوعات مديريت غذا، كيفيت سلامت و نيز كيفيت تغذيه‌ اي سبزيجات است. نتيجه‌گيري: پژوهش‌ هاي حوزه غذاي ارگانيك بر موضوعاتي همچون نگرش ‌ها، رفتارهاي مصرف و تمايل به خريد غذاي ارگانيك، و نيز كيفيت محصولات ارگانيك متمركز بوده است.