بهبود شاخص‌هاي فتوسنتزي، بيوشيميايي و تحمل به سرماي كلزا پاييزه با كاربرد نانو‌سلنيوم در مرحله روزت

هدف: با توجه به صدمات ناشي از سرما و يخبندان در مناطق معتدل و سرد، استفاده از راه‌كارهاي افزايش‌دهنده تحمل به سرما براي افزايش بقاي زمستاني و استقرار گياهچه‌ها اهميت دارد.روش پژوهش: به‌منظور بررسي تأثير كاربرد نانو‌سلنيوم در بهبود شاخص‌هاي فتوسنتزي، صفات بيوشيميايي و افزايش تحمل به سرماي كلزاي پاييزه، آزمايشي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 98-1397 انجام گرفت. تيمارهاي آزمايشي شامل محلول‌پاشي غلظت‌هاي نانوسلنيوم (صفر (شاهد)، 25 و 50 ميلي‌گرم در ليتر) در مرحله 8-6 برگي بود.يافته ها: نتايج نشان داد محلول‌پاشي بوته‌هاي كلزا با غلظت‌هاي مختلف نانوسلنيوم موجب افزايش معني‌دار محتواي نسبي آب برگ، رنگيزه‌هاي فتوسنتري، فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني، بقاي زمستانه بوته‌ها و عملكرد دانه‌ گرديد. بيش‌ترين محتواي نسبي آب برگ، فلورسانس بيشينه (Fm)، حداكثر كارايي كوانتومي فتوسيستم II (Fv/Fm)، فلورسانس متغير (Fv)، محتواي پرولين و فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز و پراكسيداز در بوته‌هاي محلول‌پاشي‌شده با 50 ميلي‌گرم در ليتر نانوسلنيوم به‌دست آمد. نانوسلنيوم از طريق افزايش ميزان Fv/Fm، فعاليت آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيداني و ميزان اسيد‌آمينه پرولين، موجب افزايش درصد زنده‌ماني بوته‌هاي كلزا به ميزان 18/7 تا 94/8 درصد شد. محلول‌پاشي بوته‌هاي كلزا با غلظت‌هاي 25 و 50 ميلي‌گرم در ليتر نانوسلنيوم سبب افزايش عملكرد دانه به‌ترتيب به ميزان 10/28 و 19/34 درصد در مقايسه با تيمار شاهد (بدون محلول‌پاشي) شد.نتيجه گيري: به‌طور كلي نتايج نشان داد كه كاربرد نانوسلنيوم با غلظت 50 ميلي‌گرم در ليتر تأثير مثبت و معني‌داري بر صفات بيوشيميايي و شاخص‌هاي فتوسنتزي كلزا داشت كه اين موضوع سبب شد تا تحمل به سرما ‌در بوته‌هاي كلزا افزايش يابد.