بررسي عوامل موثر بر جريان‌هاي تجاري ميان ايران و اتحاديه‌ي‌ اروپا (مطالعه‌ي موردي: بخش كشاورزي)

اين مقاله عوامل تعيين‌كننده و موثر را بر جريان‌هاي تجاري در بخش كشاورزي ميان ايران و كشورهاي عضو اتحاديه‌ي اروپا با تاكيد بر موافقت‌نامه‌ي تجارت و هم‌كاري بررسي مي‌كند . به اين منظور الگوهاي جاذبه‌ي ايستاي صادرات و واردات محصولات كشاورزي ايران و اتحاديه‌ي‌ اروپا با آثار تصادفي و ثابت با استفاده از داده‌هايي تركيبي برآورد شد. نتايج حاصل از برآورد الگوي ايستاي جاذبه‌ي صادرات محصولات كشاورزي ايران به اتحاديه‌ي اروپا با آثار ثابت حاكي از آن است كه متغيرهاي توليد ناخالص داخلي كشورهاي صادركننده و واردكننده، فاصله‌ي جغرافيايي، نرخ واقعي ارز و ميانگين ساده‌ي نرخ تعرفه بر محصولات كشاورزي ايران به لحاظ آماري معنادار و علامت آن مطابق انتظارات است. ضريب ميانگين نرخ تعرفه 78/1 و حاكي از آن است كه كاهش 10 درصدي در تعرفه‌هاي در قالب موافقت‌نامه‌ي تجارت و هم‌كاري مي‌تواند صادرات محصولات كشاورزي را 8/17 درصد افزايش دهد. هم‌چنين نتايج حاصل از تخمين آثار خصوصي در الگوي جاذبه‌ي صادرات حاكي از آن است كه بدون در نظر گرفتن ديگر عوامل و متغيرهاي توضيحي در نظر گرفته‌شده، بيش‌ترين صادرات ايران به كشورهايي مانند آلمان، انگلستان، ايتاليا، فرانسه و اسپانيا خواهد بود. هم‌چنين نتايج حاصل از الگوي جاذبه‌ي ايستاي واردات محصولات كشاورزي ايران با آثار ثابت حاكي از آن است كه متغيرهاي توليد ناخالص داخلي كشور ايران، توليد ناخالص داخلي كشورهاي عضو اتحاديه‌ي اروپا، فاصله‌ي جغرافيايي و نرخ واقعي ارز تاثير معناداري بر واردات محصولات كشاورزي كشور از اتحاديه‌ي اروپا دارند.