اندازه‌گيري تمايل به پرداخت كشاورزان براي آب‌هاي زيرزميني در منطقه‌ي رامجرد: كاربرد روش CVM

در بسياري از دشت‌هاي استان فارس توزيع رايگان و قيمت‌ پايين آب منجر به استفاده و تخصيص ناكارامد منابع كم‌ياب آب شده است. در اين زمينه، قيمت‌گذاري آب يك ابزار سياسي براي افزايش كارايي آب، كاهش تقاضاي آب، مديريت سيستم‌هاي آبياري و بازگشت هزينه‌ها است. براساس اصول قيمت‌گذاري آب، قيمت آب بايد منعكس‌كننده‌ي هزينه‌ي فرصت آب باشد. بنابراين از نقطه نظر كارايي اقتصادي، قيمت آب مي‌بايست بازگوكننده‌‌ي هزينه‌ي فرصت باشد؛ در حالي كه از ديدگاه جمع‌آوري درآمد ممكن، قيمت آب تا حد زيادي به تمايل به پرداخت (WTP) كشاورزان وابسته است. در اين مطالعه، براي تخمين تمايل به پرداخت كشاورزان براي آب‌هاي زيرزميني روش ارزش‌گذاري مشروط (CVM) مورد استفاده قرار گرفت. داده‌هاي مورد نياز از يك نمونه‌ي تصادفي مشتمل بر 190 كشاورز در دشت رامجرد به دست آمد كه با يك روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌بندي شده انتخاب شدند. نتايج به دست آمده از روش CVM نشان مي‌دهد كه ميانگين كلي تمايل به پرداخت 947 ريال بر متر مكعب است. هم‌چنين نتايج نشان داده‌اند كه تمايل به پرداخت كشاورزاني كه به طور تلفيقي از منبع آب زيرزميني و آب سطحي استفاده مي‌كنند كم‌تر از كشاورزاني است كه فقط آب‌هاي زيرزميني را در اختيار دارند. الگوي كشت، سطح زير كشت شلتوك، درآمد و سن كشاورز و پراكندگي اراضي اثر معنا‌داري بر تمايل به پرداخت نشان داده‌اند. با توجه به نتايج به دست آمده در صورتي كه در سياست قيمت‌گذاري آب به عوامل موثر بر تمايل به پرداخت و هم‌چنين مشاركت خود كشاورزان در امور تصميم‌گيري توجه بيش‌تري شود، نتايج به‌تري به دست خواهد آمد.