بررسي آلودگي فلزي حاصل از سوخت‏هاي فسيلي در خاك‏هاي اطراف جاده تهران- دماوند

The investigation of Metals Pollution of Fossil Fuels in Roadside Soils of Tehran - Damavand

جاده تهران-دماوند در ابتداي جاده هراز يكي از پر رفت و آمدترين جاده‏هاي ايران مي‏باشد. در بنزين، روغن‏، برخي مكمل‏هاي سوختي خودروها، فلزات سنگين وجود دارد.‏آلودگي فلزي خاك‏ها كه بيش‏تر مربوط به سرب و كادميم است‏،‏ روي گياه‏، دام‏‏، ذخاير آب‏هاي زير‏زميني و در نهايت انسان اثر ‏مي‏گذارد و آسيب‏هاي زيست محيطي براي اكوسيستم منطقه همراه خواهد داشت. براي همين ‏بررسي ميزان سطوح آلودگي سرب و كادميم خاك‏هاي اطراف جاده، ازخاك‏هاي سه منطقه در مسير جاده سرخه حصار، جاجرود، پرديس ازكنار جاده در فواصل 0 ، 10 ، 50 متري در عمق‏هاي 5 و 15 سانتي‏متري خاك در فصل‏هاي بهار، تابستان و پاييز نمونه‏برداري شد. برخي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك‏ها تعيين شد و براي اندازه‏گيري فلزات سرب و كادميم‏، نمونه‏ها در اسيد نيتريك، هضم و سپس به‏ وسيله دستگاه جذب اتمي غلظت فلزات مشخص شد. غلظت سرب در نمونه‏ها از 3 تا 45 ميلي‏گرم بر كيلوگرم متغير است كه نشان‏دهنده‏ي آلوده بودن خاك در بعضي مناطق است. نتايج آماري حاصل از طرح با تعيين ضريب همبستگي بين خصوصيات خاك نشان مي‏دهد كه سرب با فاصله از جاده و بارندگي همبستگي منفي و داراي اختلاف معني‏داري در حد 05/0 است. به عبارت ديگر با افزايش فاصله از محور اصلي جاده غلظت سرب در نمونه‏ها كاهش مي‏يابد و با افزايش بارندگي نيز به دليل شستشوي خاك توسط باران، سرب در خاك كاهش مي‏يابد و كادميم با عمق و بارندگي همبستگي منفي دارد. كادميم بيش‏تر در قسمت‏هاي سطحي خاك تجمع مي‏يابد.

This study implemented to determine the levels of heavy metals pollution in roadside soils of Tehran-Damavand. The lead and Cadmium levels of roadside soil are directly related to traffic density and long-range transport in roads. Tehran-Damavand is one of the most traffic roads in Iran. Heavy metals are found in gasoline, petrol, oil, lead additives and supplement fuels. Cadmium and Lead cause to pose the risk of plants, animals, groundwater resources and finally risk of human. They cause to increase environmental risks for ecosystem. For this purpose soil samples were collected from three areas Sorkhehesar, Jajrood, Pardis at distances of 0, 10, 50 m and 5, 15 cm depth in spring, summer and autumn. Some physico-chemical characteristics were determined. Samples were digested with HN03 4N. The concentrations of lead and Cadmium were measured by Atomic Absorption Spectroscopy. Lead concentration in soil samples varied from 3 to 45 mg/kg. It shows some samples are polluted. Statistical results showed that lead has negative correlation with distance and precipitation. Cadmium has negative correlation with depth and precipitation at the 0.05 level.